فضایل مسجدالاقصی:

قبل از آنکه به دستور الله تعالی کعبه جایگزین مسجدالاقصی شود، آنجا قبله اول مسلمانان بود. بنابراین این مسجد دارای فضایل و برکاتی است:

- فضیلت نماز درآن: روایات مختلفی درباره چند برابر شدن ثواب نماز خواندن در آنجا وجود دارد. از جمله پانصد برابر که این ارجح روایات است [۱۹۰]. و یا هزار برابر [۱۹۱] و همچنین به پنجاه هزار برابر [۱۹۲] نیز گفته شده است. ابن قیم در تعلیقی بر این روایت اخیر می‌گوید: «این محال است برای اینکه مسجد پیامبر ج از آن با فضیلت‌تر است و نماز در آن هزار برابر بهتر از تمام مساجد دیگر غیر از مسجدالحرام است» [۱۹۳] و امام ذهبی / آن روایت را منکر دانسته‌‌اند. روایت‌های دیگری غیر از این روایت‌ها نیز وجود دارد.

- مستحب بودن زیارت مسجد الأقصی و جایز بودن سفر به قصد زیارت آن جهت خواندن نماز و دعا و ذکر وق رائت قرآن [۱۹۴].

- مبارک بودن اطراف مسجد الأقصی: چنان که الله تعالی در آیه پنج سوره اسراء می‌فرماید: ﴿سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ [الإسراء: ۱]. یعنی: «منزه است آن [خدایى] كه بنده‏اش را شبانگاهى از مسجد الحرام به‌سوى مسجد الاقصى كه پیرامون آن را بركت داده‏ایم، حرکت داد».

منظور از برکت در اینجا برکت دنیایی است [۱۹۵]. و نیز گفته شده که منظور برکت دینی است برای اینکه مقر انبیاء و صالحان است [۱۹۶].

- از جمله فضایل آن دومین مسجد بر روی زمین بعد از مسجد الحرام بوده که به فاصله چهل سال از آن ساخته شده است. چنان که در صحیحین از ابی ذر س روایت شده است که گفت: «عَنْ أَبِي ذَرٍّ س قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ الله، أَيُّ مَسْجِدٍ وُضِعَ فِي الارْضِ أَوَّلَ؟ قَالَ:«الْمَسْجِدُ الْحَرَامُ». قَالَ: قُلْتُ: ثُمَّ أَيٌّ؟ قَالَ: «الْمَسْجِدُ الاقْصَى». قُلْتُ: كَمْ كَانَ بَيْنَهُمَا؟ قَالَ: «أَرْبَعُونَ سَنَةً، ثُمَّ أَيْنَمَا أَدْرَكَتْكَ الصَّلاةُ بَعْدُ فَصَلِّهْ، فَإِنَّ الْفَضْلَ فِيهِ» [۱۹۷]. ترجمه: «ابوذر س می‏گوید: پرسیدم: ای رسول خدا! نخستین مسجدی كه روی زمین، ساخته شد، كدام است؟ رسول اكرم ج فرمود: «مسجد الحرام». پرسیدم: سپس، ‌كدام مسجد ساخته شد؟ فرمود: «مسجد الاقصی». گفتم: بین ساختن آنها، چند، سال فاصله افتاد؟ فرمود: «چهل سال» و افزود: «هر جا وقت نماز فرا رسید، همانجا نماز بخوان زیرا فضیلت، در همین است»».

- اسراء پیامبر ج به آنجا و سپس عروج او به آسمان.

در سرزمین شام جز مسجدالأقصی، مکانی برای زیارت مشروع نبوده ولی این مشروعیت به معنای مسح و بوسیدن و طواف اجزای مسجد نیست بلکه جهت نماز خواندن در آن و کسب ثواب بیشتر است. لذا سفر به سمت قبر ابراهیم ÷ که در شهر الخلیل و جنوب بیت المقدس است جایز نیست. ابن تیمیه / می‌گوید: «هرگز یکی از صحابه به سوی قبر خلیل ÷ در شام سفر نکرده‌‌اند بلکه آنها به‌سوی بیت المقدس رفته‌‌اند و در آنجا نماز خوانده و به سمت قبر خلیل ÷ نرفته‌‌اند» [۱۹۸].

به طور خلاصه باید گفت؛ مبارک بودن مساجد سه‌گانه همانطور که اشاره شد به خاطر در و دیوار و یا وجود قبور بعضی از اولیاء و انبیاء در نزدیکی آنها نیست. یعنی شخص موحد جهت برخوردار شدن از برکات این مساجد، بایستی به قصد عبادت مشروع به آنجا سفر کند تا از برکات و فضیلت عبادت در آنجا، خصوصا از چندین برابر شدن ثواب نماز برخوردار گردد. و این برکتی است که خداوند تبارک و تعالی در این سه مسجد قرار داده‌است تا مسلمانان جهت عبادت در آنجا نسبت به مساجد دیگر حریص‌تر شوند. و موارد تبرک صحیح عبارتند از: نماز، دعا، قرائت قرآن (در هر سه مسجد)، بوسیدن و سلام کردن بر حجرالأسود، سلام کردن بر رکن یمانی، نماز خواندن پشت مقام ابراهیم، طواف دور کعبه، نوشیدن آب زمزم در مسجدالحرام، و زیارت قبر پیامبر ج و سلام دادن بر وی در مسجدالنبی. و غیر از آن موارد ممنوع است. و در برخی موارد بدعت و گاها از جزو شرک محسوب می‌شوند.

[۱۹۰] ابن تیمیه آن را ترجیح داده‌است- مجموع الفتاوی ۲۷/۸ وابن قیم در کتاب المنارالمنیف في الصحیح والضعیف صفحه ۹۳. [۱۹۱] سنن ابن ماجه ۱/۴۵۱. [۱۹۲] سنن ابن ماجه ۱/۴۵۳. [۱۹۳] المنارالمنیف في الصحیح والضعیف صفحه ۹۳. [۱۹۴] مجموع رسائل کبری ۲/۵۷. [۱۹۵] تفسیر طبری ۱۵/۱۷. [۱۹۶] جامع الإحکام القرآن قرطبی ۱۰/۲۱۲. [۱۹۷] بخاری:۳۳۶۶ مسلم ۱/۳۷۰. [۱۹۸] مجموع الفتاوی ۲۷/۳۳۶.