ادای عمره و بازگشت به مدینه

رسول خدا ج پس از تقسیم غنایم در جعرانه، از همان جا برای عمره احرام بست و پس از اتمام مراسم عمره به مدینه بازگشت. در مکه عتاب بن اسیدرا به عنوان والی تعیین کرد و در ۲۴ ذیقعده سال هشتم به مدینه بازگشت.

محمد غزالی می‌گوید: سوگند به خدا که این دوران پیروزی که خداوند، تاج عزت را بر سر پیامبر ج نهاد، تفاوت بسیاری با هشت سال قبل داشت که پیامبر به این دیار با ارزش آمد!!

پیامبر ج هشت سال قبل در حالی به مدینه آمد که مشرکان در تعقیب او بودند و او به دنبال امنیت؛ او غریبی ناآشنا و وحشت زده بود که به دنبال انس و الفت می‌گشت. در آن اثنا مردم مدینه، او را با اکرام و احترام، پناه و یاری دادند و از نوری که بر او نازل می‌شد، پیروی کردند، در حالی که تمام مردم با او دشمنی می‌کردند! او که هشت سال قبل، به عنوان مهاجری نگران به مدینه آمده بود، اینک و دوباره، در حالی به مدینه قدم می‌گذاشت که مکه تسلیم او شده و سرکشی و جهالتش را به پای وی افکنده و تسلیم پیامبر شده بود تا با اسلام، عزتش دهد و از اشتباهات گذشته‌اش درگذرد. [۵٩۵]

[۵٩۵] فقه السیرة، ص ۳۰۳. برای تفصیل غزوات فتح مکه، حنین و طائف، ر.ک: زاد المعاد (۲/۱۶۰- ۲۰۱)؛ سیرة ابن هشام (۲/۳۸٩- ۵۰۱)؛ صحیح بخاری (۲/۶۱۲- ۶۲۲)؛ فتح الباری (۸/۳- ۵۸).