زکات فطر

زکات فطر، برهمه مسلمانان، زن ومرد، کوچک و بزرگ، آزاد وبرده واجب است.

حضرت عبدالله بن عمرب می‌فرماید: «رسول الله ج زکات فطر را به مقدار یک «صاع» [٧۲] از خرما یا جو بر هر برده وآزاده، مرد و زن، کوچک و بزگ، از مسلمانان فرض گردانید. و امر فرمودند که پیش از بیرون رفتن مردم برای نماز (عید) پرداخت شود» [٧۳].

حکمت آن:

بخاطر نقص، لغو و سخنان بیهوده و لغزش‌ها و خلل‌های که در روزه انسان بوجود آمده، وهمچنین بخاطر اینکه کمک و مددی باشد برای فقراء و مستمندان تا بتنوانند در روز عید جشن در شادی شریک باشند پیامبر اسلام ج زکات فطر را واجب گردانیده است.

حضرت عبدالله بن عباسب می‌فرماید: «پیامبر خدا ج بخاطر پاکیزگی و تزکیه روزه دار از امور بیهوده و ناشایست. بخاطر اینکه غذا و رزقی برای مستمندان باشد. زکات فطر را واجب گردانید. پس کسی که قبل از نماز عید آن را اداء کند. زکات پذیرفته شده است. وکسی که آن را بعد از نماز اداء نماید، صدقه‌ای ازصدقات محسوب می‌شود» [٧۴].

بر چه کسانی واجب است؟

برتمام کسانی که تا آخرین غروب آفتاب روز رمضان زنده هستند زکات فطر واجب است.

پس بر هرمسلمان واجب است که از خودش و همچنین کسانی که نفقه آن‌ها برعهده‌اش است مانند: فرزند و همسر، پدر و مادر، زکات فطر را پرداخت نماید. مشروط بر اینکه در شب عید علاوه از قوت و نیاز ضروری خود و فرزندانش چیزی اضافه داشته باشد.

مقدار و نوع آن:

مقدار زکات فطر یک صاع از غذا و قوتی است که مصرف آن در میان مردم بیشتر رواج دارد.

در احادیث برخی از انواع آن‌ها ذکر شده مانند: «گندم، جو، کشمش، خرما، کشک» [٧۵].

٭اکنون بیشتر مردم برنج مصرف می‌کنند می‌توان برنج را بعنوان زکات فطر پرداخت نمود.

٭امام نووی می‌فرماید: «عموم فقهاء پرداخت قیمت زکات جایز نمی‌دانند، ولی ابو حنیفه آن را جایز دانسته است» [٧۶].

زمان پرداخت:

جایزاست از اول ماه رمضان پرداخت کرد، و مستحب است که یکروز یا دوروز قبل از عید پرداخت شود، تا قبل از نماز عید می‌توان پرداخت کرد، اما آگر تابعد از نماز عید تاخیر نمود صدقه‌ای از صدقات بشمار می‌آید.

٭به کسانی که مستحق زکات هستند زکات فطر پرداخت می‌شود که عبارتند از هشت گرئهی که قران کریم آن‌ها را نام برده است:

﴿إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلۡفُقَرَآءِ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡعَٰمِلِينَ عَلَيۡهَا وَٱلۡمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمۡ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَٱلۡغَٰرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۖ فَرِيضَةٗ مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ٦٠ [التوبه:۶۰].

«زکات‌ها برای فقراءو مساکین و کار گزاران جمع آوری آن و کسانی که (برای گروید نشان به اسلام و همچنین پایداریشان بردین) جلب محبت‌شان می‌شود، برای (آزادی) بردگان، و (پرداخت بدهی) بدهکاران، و (به مجاهدان) در راه خدا، وواماندگان در راه می‌باشد».

٭٭٭٭٭٭٭٭

[٧۲] پیمانه کیل است که تقریبا برابربا ۲ کیلوو چهرصد و هشتاد گرام می‌باشد ولی برای احتیاط بهتر است که ۳ کیلو پرداخت نماید. [٧۳] امام بخاری (۱۵۰۳) و مسلم (٩۸۴) [٧۴] حدیث حسن است، امام ابو داود (۱۶۰٩) و ابن ماجه (۱۸۲٧) روایت کرده‌اند [٧۵] به صحیح مسلم (٩۸۵,٩۸۴) و شرح امام نووی (۴//۶٩) رجوع شود [٧۶] شرح صحیح مسلم (۴/۶٩)