کسانی که می‌توانند افطار کنند

۱- بیمار، خداوند متعال به شخص بیمار اجازه داده که (در صورتی که روزه باعث زیاد شدن یا طولانی شدن بیماریش شود، یا روزه برایش دشوار باشد) افطار کند، و هنگامی‌که بهبود یافت آن ایام را قضاءنماید: ﴿فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ [البقره: ۱۸۴].

اما بیماری که امید بهبودی و شفاءرا ندارد روزه نگیرد و افطار کند و بجای هر روز از روزه رمضان به یک نفر مسکین غذا بدهد.

۲- مسافر، خداوند به شخص مسافر اجازه داده که روزه نگیرد، ﴿فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ [البقره: ۱۸۴]. و همچنین پیامبر ج فرموده است: «روزه‌گرفتن در سفر از بر و نیکی نیست» [۳۵].

پس افضل و بهتر اینست که انسان از اجازه خداوند استفاده نماید، ولی اگر شخصی روزه‌اش صحیح است.

۳- زنان باردار و شیرده. اگر خانم‌های باردار و شیرده ترس آسیب دیدن داشته باشند و نگران خود باشند در این صورت روزه نگیرند، و آن را قضاء نمایند.

اما اگر نگرانی آن‌ها تنها برای فرزندانشان بود در این صورت علاوه از قضاء فدیه نیز (که عبارت است از غذا دادن به یک نفر مستمندو مسکین) باید بپردازند.

۴- پیرمردان وپیرزنان. دین مبین اسلام به انسان‌های سالخورده، که اصلاتوانائی روزه گرفتن ندارند، اجازه داده روزه نگیرند، و فدیه بپردازند، و برای هر روز به یک نفر مسکین غذا بدهند.

خداوند می‌فرماید: ﴿وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ [البقره: ۱۸۴]. «وبرکسانی که روزه برای آن‌ها طاقت فرسا ست و توان آن را ندارند.‌ واجب است فدیه بدهند که (عبارت است از) غذا دادن به یک مسکین است».

حضرت عبدالله ابن عباسب فرموده است: «این آیه منسوخ نیست، پیر مردو پیرزن سالخورده که نمی‌توانندروزه به یک نفر مستمند غذا بدهند» [۳۶].

۵- خانم‌های که در عادت ماهیانه، یا نفاس هستند. باید روزه نگیرند، و بعد از رمضان قضا نمایند.

ام المومنین عایشهل می‌فرماید: «هرگاه به آن دچار می‌شدیم. به ما امر می‌شد که روزه را قضاکنیم. ولی به قضای نماز امر نمی‌شدیم» [۳٧].

٭٭٭٭٭٭٭٭

[۳۵] ليس من البر الصيلم في السفر امام بخاری (۱٩۴۶) و مسلم (۱۱۱۵) [۳۶] امام بخاری (۴۵۰۵) [۳٧] امام بخاری (۳۲۱) و مسلم (۳۳۵)