آداب روزه

۱- نگه داری زبان از سخنان بیهوده، بر روزه دار واجب است که از دروغ، غیبت، وسخن چینی و ناسزا گفتن، و دشنام دادن به شدت پرهیز کند، و زبان خود را به ذکر خدا و تلاوت قرآن مشغول نماید.

پیامبر ج می‌فرماید: «کسی که سخن زشت و ناروا، و عمل کردن به آن را رها نکند، خداوند را به آب و غذا نخوردن وی نیازی نیست» [۲۰].

رسول اکرم ج می‌فرماید: «روزه سپر است. هرگاه روزه بودید. زبان را به دشنام و ناسزا گفتن و نادانی، نگشایید. اگر کسی به او ناسزا گفت یا با وی در گیر شد پس در جواب بگوید من روزه‌ام، من روزه‌ام» [۲۱].

۲- حفظ و نگه داری چشم، بر روزه دار واجب است چشم خود را از نگاه کردن به حرام حفظ نماید، وسر به زیر باشد و نگاه خود را از نامحرم فرو بنددو بداند که نگاه تیری مسموم از تیرهای شیطان است.

۳- حفظ ونگه داری گوش، شخص روزه دار باید بکوشد که گوش خود را از شنیدن سخنان حرام، غیبت و سخن چینی، و ترانه و موسیقی مصون ومحفوظ بدارد. و بجای این‌ها به تلاوت قرآن کریم گوش فرا دهد.

۴- دست و پا، و سایر اعضای خود را از مرتکب شدن هر نوع گناه و معصیت و کارهای ناپسند محفوظ دارد رسول الله ج می‌فرماید: «چه بسا روزه دارانی هستند که بجز گرسنگی و تشنگی از روزه خویش بهره‌ای ندارند» [۲۲].

از پر خوری و اسراف هنگام افطار، و سحری پرهیز کند، زیرا پر خوری و اسراف منافع و حکمت‌های روزه را از بین می‌برد.

۵- افطاری دادن به روزه داران، پیامبر ج می‌فرماید: «کسی که به روزه داری افطار دهد پاداشی مانند پاداش روزه دار خواهد داشت. بدون اینکه از پاداش روزه دار کاسته شود» [۲۳].

شخصی که برای صرف افطار دعوت شده است اگر عذری ندارد، باید دعوت را بپذیرد و بعد از افطار برای دعوت کننده چنین دعا کند: «افطر عندكم الصائمون و اكل طعامكم الابرار. وصلت علیكم الملائكه» [۲۴].

(روزه داران نزد شما افطار کردند. و نیکوکاران غذای شما را خوردند. و فرشتگان بر شما درود. فرستادند).

۶- بخشش و صدقه به مستمندان و احسان به خویشاوندان و ایتام، ماه رمضان ماه بدل و بخشش است، احسان و نیکی در این ماه فضیلت و ثواب خاصی دارد.

حضرت عبدالله بن عباس می‌فرماید: «رسول خدا ج بخشنده ترین مردم بود. بخصوص در ماه رمضان هنگامی‌که جبرئیل÷ وی را ملاقات می‌کرد. و جبرئیل در هر شب رمضان می‌آمد و با پیامبر ج قرآن را مدارسه و مذاکره می‌کرد. در آن هنگام بخشش و سخاوت پیامبر ج از باد صبا بیشتر و بهتر بود» [۲۵].

٧- تلاوت قرآن همراه با تدبر در آیاتش، زیرا ماه رمضان ماه نزول قرآن است، پیامبر ج می‌فرماید: (قرآن را بخوانید. زیرا که درروز قیامت برای یارانش شفاعت می‌کند) [۲۶].

در حدیث دیگر رسول خدا ج فرموده است: «روزه و قران در روز قیامت برای بنده گان شفاعت می‌کند. روزه می‌گوید: پروردگارا، من مانع غذا خوردن و شهوتش بودم. پس مرا شفیع او قرار بده. و آنگاه هردو شفاعت می‌کنند» [۲٧].

۸- اکثار از طاعات و عبادات به ویژه در ده روز آخر، حضرت ام المومنین عایشهل روایت می‌کند که: «هرگاه ده روز آخر رمضان فرا می‌رسید. رسول الله ج (از همسرانش کناره می‌گرفت) سخت به عبادت مشغول می‌شد و شب زنده داری می‌کرد و اهل خانه را بیدار می‌نمود [۲۸].

٭٭٭٭٭٭٭٭

[۲۰] امام بخاری (۱٩۰۳) [۲۱] امام بخاری (۱٩۰۱) و مسلم (٧۶۰) [۲۲] حدیث صحیح است ,امام ابن ماجه (۱۶٩۰) و ابن خزیمه (۱٩٩٧) [۲۳] حدیث صحیح است ,امام ترمذی (۸۰٧) [۲۴] حدیث صحیح است ,ابو داود (۳۸۵۴) و ابن ماجه (۱٧۴٧) [۲۵] امام بخاری (۶) و مسلم (۲۳۰۸) [۲۶] امام مسلم (۸۰۴) [۲٧] حدیث صحیح است ,امام احمد (۲/۱٧۴) [۲۸] امام بخاری (۲۰۲۴) و امام مسلم (۱۱٧۴)