مستحبات و سنت‌های روزه

روزه دارای مستحبات و سنت‌های است که رعایت آن‌ها برای روزه دار مستحب است:

۱- سحری خوردن، حضرت انسس از پیامبر ج روایت می‌کند که می‌فرماید: «سحری بخورید زیرا که در سحری خوردن برکت است» [۱۲].

٭این سنت با لقمه‌ای نان و یا جرعه‌ای آب تحقیق می‌ابد.

ابو سعید خدریس می‌گوید، رسول خدا ج فرمود:«سحری خوردن برکت است. پس ان را ترک نکنید. اگر چه با نوشیدن جرعه‌ای آب باشد. زیرا خداوند و فرشتگانش برکسانی که سحری می‌خورند درود می‌فرستند» [۱۳].

٭به تاخیر انداختن سحری مستحب است، حضرت زید بن ثابتس می‌فرماید: «ما همراه پیامبر ج سحری خوردیم، سپس برا‌ی نماز صبح بر خاستیم. (از زید پرسیده شد) فاصله زمانی بین اذان و سحری چقدر بود؟ فرمود: به اندازه تلاوت۵۰ آیه بود» [۱۴].

٭ اگر شخصی در حال سحری خوردن بود، لقمه یا لیوان آب در دستش باشد و موذن اذان فجر بگوید، در این صورت می‌تواند آن لقمه را بخورد و لیوان آب را بنوشد، زیرا پیامبر ج فرموده است: هرگاه یکی از شما صدای اذان را شنید در حالی که کاسه (غذا) در دستش است تا زمانی که حاجت خود را برآورده نکرده آن را بر زمین نگذارد).

۲- تعجیل در افطار، پس از اینکه غروب آفتاب محقق گردید، مستحب است که روزه دار در افطار نمودن عجله و شتاب نماید. زیرا رسول خدا ج فرموده است: «مردم پیوسته در خیر و خوبی هستند تا زمانی که در افطار تعجیل و شتاب می‌نمایند» [۱۵].

۳- با رطب یا خرما افطار کردن، و اگر میسر نبود با آب، و در صورتی که آب در دسترس نداشته باشد با هر چیز حلالی که میسر شود افطار کند.

رسول الله ج فرموده است: «هرگاه یکی از شما خواست افطار کند. پس بوسیله خرما افطار کند زیرا که برکت است. و اگر خرما نیابد آنگاه با آب افطار نماید زیرا آب پاکیزه است» [۱۶].

حضرت انسس می‌فرماید: «رسول الله ج قبل از اینکه نماز (مغرب)را بخواند با چند دانه رطب افطار می‌کردند. پس اگر رطب در دسترس نبود با خرما و اگر آنهم نبود. با چند جرعه آب افطار می‌کردند» [۱٧].

٭ یکی از حکمت افطار کردن با رطب یا خرما اینست که شیرین می‌باشد، و شیرینی نیروی چشم که توسط روزه ضعیف شده تقویت می‌کند، همچنین از خواص خرما اینست که اگر بعد از خالی بودن معده تناول شود به هضم آن کمک می‌کند، و در مورد آب باید گفت که باعث تازه و تر‌شدن کبد می‌شود چونکه در هنگام روزه مقداری خشک شده است.

۴- دعابه هنگام افطار، برای روزه دار مستحب است که این دعا رابخواند:

«ذهب الظما و ابتلت العروق و ثبت الاجر ان شاءالله تعالی». «تشنگی رفت. و رگ‌ها تر و سیراب شد. و پاداش و اجر ثبت و محقق گردید اگر خدا بخواهد» [۱۸].

٭ هنگام افطار، وقت اجابت دعا است و باید این وقت را غنیمت شمرد، عبدالله بن عمرو بن عاص روایت می‌کند که پیامبر ج فرمود: «برای روزه دار به هنگام افطار دعایی است که رد نمی‌شود» [۱٩].

٭٭٭٭٭٭٭٭

[۱۲] امام بخاری (۱٩۲۳) و امام مسلم (۱٩۰۵) [۱۳] حدیث صحیح است ,امام احمد (۳/۱۲) [۱۴] امام بخاری (۱٩۲۱) و مسلم (۱۰۶٧) [۱۵] امام بخاری (۱٩۵٧) و مسلم (۱۰٩۸) روایت کرده‌اند [۱۶] حدیث صحیح است. امام ابوداود (۲۳۵۵) و ابن ماجه (۱۶٩٩) [۱٧] حدیث صحیح است. امام ابوداود (۲۳۵۶) و ترمذی (۶٩۶) روایت کرده‌اند. [۱۸] امام ابو داود (۲۳۵٧) از عبدالله بنب روایت کرده است که پیامبر ج هنگامی که افطار می‌کردند این دعا را می‌خواندند [۱٩] ابن ماجه (۱٧۵۳) وحاکم (۱/۴۲۲)