صفحه نخست عقاید (کلام) بازسازی باورها پیوندهای خویشاوندی بین اصحاب و اهل بیت

پیوندهای خویشاوندی بین اصحاب و اهل بیت

بین خانواده پیامبر ص و هرچهار خلیفه پیوند و رابطه خویشاوندی محکمی برقرار بود، برای مثال: عایشه دختر أبوبکر س و حفصه دختر عمر س همسر پیامبر ص بودند [۳۴۵]. از طرفی دخترش فاطمه را به ازدواج علی س درآورد که چهار فرزند از آنها: «حسن»، «حسین»، «ام کلثوم» و «زینب» برجا ماندند.

همچنین رسول خدا ص دختر دیگرش رقیه را به نکاح عثمان س درآورد که نتیجه آن فرزند پسری به نام عبدالله بود، او در سن هفت سالگی وفات یافت، و چون رقیه نیز در سال دوم هجری در مدینه وفات یافت، پیامبر ص دختر دیگرش «ام کلثوم» را به نکاح حضرت عثمان درآورد، و چون ام کلثوم نیز پس از چندی از دنیا رفت، پیامبر ص فرمود: «اگر دختر دیگری داشتم، باز به عثمان می‌دادم» [۳۴۶]، و لذا ملقب به «ذوالنورین» گردید [۳۴۷].

در واقع پیامبر ص داماد أبوبکر و عمر بود، و علی و عثمان نیز داماد پیامبرص بودند [۳۴۸].

حضرت علی س نیز دخترش «ام کلثوم» را به ازدواج حضرت عمر س درآورده و صاحب نوه‌ای به نام «زید» از آن ازدواج شده است [۳۴۹].

همچنین زمانی که جعفر بن أبی طالب برادر علی س به شهادت رسید، همسرش أسماء بنت عمیس به ازدواج أبوبکر درآمد، نتیجه آن ازدواج تولد پسری به نام «محمد بن أبی بکر» بود که علی س او را بعدها به ولایت مصر منصوب نمود، زمانی که أبوبکر س نیز وفات یافت، علی س همسرش را به نکاح خود درآورد و فرزندی به نام «یحیی» از او متولد شد [۳۵۰].

همچنان که در خطبه ۶۷ نهج البلاغه آمده است: «حضر علی س به محمد فرزند أبوبکر س علاقه فراوانی داشت و در کنار فرزندان خود او را بزرگ کرد، و به هنگام خلافتش او را به زمامداری مصر منصوب نمود، وقتی دو دختر یزدگرد را به مدینه آوردند، عمر س یکی را به عقد امام حسین و دیگری را به عقد محمد پسر أبوبکر درآورد، امام حسین از شهربانو، «زین العابدین» را صاحب شد و محمد بن أبی بکر نیز او همسرش (خواهر شهربانو) صاحب پسری به نام قاسم گشت. بنابراین، آن دو (زین العابدین و قاسم) پسر خاله بودند [۳۵۱]. قاسم نیز بعدها با دختر عموی خود «أسماء» دختر عبدالرحمن بن أبی بکر ازدواج کرد و از وی دختری به نام «أم فروه» به دنیا آورد که همسر امام باقر و مادر امام صادق گردید، از این جهت است که امام صادق س می‌فرمود: «ولدنی أبوبکر مرتین!» [۳۵۲]، «أبوبکر از دو جهت جد من است!».

مورد دیگر که تمام تواریخ آورده‌اند: ازدواج حسین بن علی ب با حفصه دختر عبدالرحمن بن أبی بکر، نوه أبوبکر س است که پس از شهادت امام حسین با عبدالله بن زبیر ازدواج کرد.

همچنین ام کلثوم دختر جعفر بن أبی طالب س همسر «أبان» پسر عثمان بن عفان بود [۳۵۳]. و سکینه دختر امام حسین س و نوه علی س، همسر علیس، همسر زید، پسر عمرو بن عثمان، نوه عثمان س بود و بعد از وفات شوهرش از او ارث برد [۳۵۴].

نوه دوم علی س فاطمه دختر دیگر امام حسین س همسر نوه دیگر عثمانس عبدالله بن عمرو بن عثمان بود که بعد از وفات حسن نوه علی س پسر حسن بن علی با او ازدواج کرد و فرزندی به نام محمد از او بدنیا آمد [۳۵۵].

همچنین نوه حسین بن علی س أم قاسم دختر حسن مثنی، همسر نوه دیگر عثمان س مروان پسر أبان بن عثمان بود که او هم پسری به نام محمد بن مروان به دنیا آورد [۳۵۶].

آیا تمامی این پیوندهای خویشاوندی دلیل بر وجود روابط صمیمانه و دوستی و برادری بین خلفا و حضرت علی س و فرزندانش نیست؟! اگر چنین نبوده، چرا بعد از وفاات خلفا آن پیوندهای خویشاوندی همچنان بین فرزندان‌شان ادامه داشت؟.

[۳۴۵] وسائل الشیعة، کتاب الصلاة، ص۵۳۴. [۳۴۶] منهاج السنة، ابن تیمیة، ج۴- سبل السلام، محمد بن اسماعیل صنعانی، ج۱، ص۴۸. [۳۴۷] مجالس المؤمنین، قاضی نورالله شوشتری (ملقب به شهید ثالث)، ص۸۵- نهج البلاغه، شرح فیض الإسلام، کلام ۱۶۴- قرب الأسناد، حمیری، ص۶ و ۷- منتهی الآمال، قمی، ج۱، ص۱۰۸- تنقیح الرجال، ممقانی، ج۳، ص۷۳- کتا «أمیرالمؤمنین» محمد جواد مغنیه، ص۲۵۶، تحت عنوان علی در عصر عثمان- اسلام‌شناسی، شریعتی، ص۱۷۲. [۳۴۸] در این مورد نگاه شود به «حیاة القلوب»، مجلسی، ج۲، باب۵۱، ص۵۸۸. [۳۴۹] فروغ کافی، کتاب الطلاق، ج۶، ص۱۱۵- الإستبصار، طوسی، أبواب العدة، باب المتوفی عنها زوجها، ج۳، ص۳۵۳- تهذیب الأحکام، کتاب المیراث، ج۹، ص۲۶۲- حقیقة الشیعه، مقدس اردبیلی، ص۲۷۷، چاپ تهران، مجالس المؤمنین شوشتری، ص۷۶ و ۸۲ و ۸۵- منتهی الآمال، شیخ عباس قمی، ج۱، ص۱۸۶، فصل ۶، تحت عنوان «ذکر أولاد أمیرالمؤمنین»، چاپ قدیم ایران. [۳۵۰] مجالس المؤمنین، شوشتری، مجلس چهارم- الإرشاد، مفید، ص۱۸۴. [۳۵۱] الإرشاد، شیخ مفید، ص۲۵۳- منتهی الآمال، قمی، ج۲، ص۳- جلاء العیون، مجلسی، ص۶۷۳ و ۶۷۴. [۳۵۲] کشف الغمة، ج۲، ص۱۲۰ و ۱۴۷ و ۱۵۵ و ۱۶۱- عمدة الطالب، ص۱۹۵- مشعل اتحاد، بی آزار شیرازی، ص۲۷. [۳۵۳] المعارف، ابن قتیبه دینوری، ص۸۶. [۳۵۴] همان، ص۹۴- نسب قریش، زبیری، ج۴، ص۱۲۰- طبقات، إبن سعد، ج۶، ص۳۴۹- جمهرة أنساب العرب، إبن حزم، ج۱، ص۸۶. [۳۵۵] مقاتل الطالبین، أبوالفرج إصفهانی، ص۲۰۲- ناسخ التواریخ، میرزا تقی خان سپهر، ج۶، ص۵۳۴- نسب قریش، ج۴، ص۱۱۴- المعارف، ص۹۳- طبقات، ابن سعد ج۸، ص۳۴۸. [۳۵۶] نسب قریش، ج۲، ص۵۳- جمهرة انساب قریش، ج۱، ص۸۵- کتاب المحبر، بغدادی، ص۴۳۸.