محبوبيّت‌، ويژه‌ي‌ علي‌ س و اهل‌ بيت‌ بود

بعضی‌ از افراد و گروه‌های‌ صحابه‌ ش دارای‌ فضایل‌ و خصوصیات‌ ویژه‌ای‌ ـ به‌ عنوان‌ مظاهر كامل‌تر ـ بودند. در این‌ بین‌ خاصّه‌ی‌ اهل‌ بیت‌ رسول‌ خدا ج «محبوبیت‌» بود. چون‌ محبّت‌ با رسول‌ خدا ج مستلزم‌ محبّت‌ با خانواده‌ و ذُریت‌ ایشان‌ است‌ و بنابراین‌، بغض‌ و عداوت‌ با آنان‌ مترادف‌ با دشمنی‌ با رسول‌ خدا ج می‌باشد (أعاذنا الله منها). آن‌ حضرت‌ ج ضرورت‌ حُب‌ّ خویش‌ را برای‌ امت‌ چنین‌ تبیین‌ فرموده‌ است‌:

«هیچ‌ یک از شما مؤمن‌ كامل‌ نیست‌ مگر این‌كه‌ من‌ به‌ نزد او از اهل‌ و مالش‌ و از تمام‌مردم‌ محبوب‌تر باشم‌» [۱۰۹].

بر همین‌ مبنا، آن‌ حضرت‌ ج در حدیثی‌ ضرورت‌ محبّت‌ اهل‌ بیت‌ خویش‌ را چنین‌ ابلاغ‌ فرموده‌ است‌:

«خداوند را به‌ سبب‌ نعمت‌های‌ بزرگی‌ كه‌ به‌ شما ارزانی‌ فرموده‌، دوست‌ بدارید و مرابه‌ دوستی‌ خدا و اهل‌ بیت‌ مرا به‌ دوستی‌ من‌ دوست‌ داشته‌ باشید» [۱۱۰].

از مردان‌ اهل‌ بیت‌ رسول‌ الله ج، نزد ایشان‌ محبوب‌تر از همه‌، حضرت‌ علی‌ مرتضی‌ س بود. آن‌ حضرت‌ ج در طول‌ دوران‌ رسالت‌ خویش‌ به‌ مناسبت‌های‌ مختلف‌ با الفاظ‌ گوناگون‌ محبوبیت‌ علی‌ س را به‌ یاران‌ تلقین‌ فرموده‌ بود. به‌ همین‌ معنا یک بار به‌ علی‌ فرمودند: «تو در دنیا و آخرت‌ ولی‌ من‌ هستی» [۱۱۱]. (از این‌ روایت‌ به‌ صراحت‌ معلوم‌ می‌شود كه‌ ولایت‌ علی‌ س به‌ معنای‌ خلافت‌ نیست‌، چون‌ در آخرت‌ رسول‌ خدا ج نیازی‌ به‌ خلیفه‌ نخواهد داشت‌).

یكی‌ دیگر از مناسبت‌ها در «غزوه‌ خیبر» پیش‌ آمد. در آن‌ غزوه‌ آن‌ حضرت‌ ج به‌ ترتیب‌ چند نفر از یاران‌ بزرگ‌ خویش‌ را برای‌ فتح‌ قلعه‌ی‌ یهودیان‌ فرستاد، امّا همه‌ با دست‌ خالی‌ برگشتند. فرمود:

«فردا پرچم‌ را به‌ كسی‌ خواهم‌ داد كه‌ خدا به‌ وسیله‌ی‌ او فتح‌ عنایت‌ می‌كند؛ كسی‌ كه‌خدا و رسولش‌ را دوست‌ دارد و خدا و رسول‌ او را دوست‌ دارند» [۱۱۲]. و آن‌ كس‌ علی‌ س بود.

روشن‌ است‌ كه‌ در روز «غدیر خم‌» نیز مقصود رسول‌ خدا ج تبیین‌ أكید همین‌ خاصّه‌ی‌ آل‌ بیت‌ و بیان‌ ضرورت‌ محبّت‌ با آنان‌ بود. مخصوصاً با توجه‌ به‌ رنجش‌ و كدورتی‌ كه‌ در آن‌ زمان‌ در دل‌ بعضی‌ از یاران‌ علی‌ مرتضی‌ س در سفر جهاد از او پیدا شده‌ بود و نیز با ملاحظه‌ی‌ این‌ مطلب‌ كه‌ رسول‌ خدا ج قبل‌ از ایراد «حدیث‌موالات‌» نیز بُریده‌ س ـ یكی‌ از شاكیان‌ علی‌ س ـ را با این‌ الفاظ‌ مورد امر و نهی‌ قرار داد: «نسبت‌ به‌ علی‌ بغض‌ نداشته‌ باش‌ و تا می‌توانی‌بر دوستی‌ خود با وی‌ بیفزا!» و همچنین‌ با مدنظر قرار دادن‌ دعایی‌ كه‌ پس‌ از ابلاغ‌ «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ...»كرد و فرمود: «اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ، وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ» كه‌ صراحتاً مفهوم‌ دوستی‌ آن‌ ابلاغ‌ را مبین‌ می‌سازد.

[۱۰۹] متفق‌ علیه‌. [۱۱۰] سنن‌ ترمذی‌: مناقب‌ / باب‌ ۳۱، ح‌ ۳۸۱ + مستدرک حاكم‌: ۳ ۱۵۰/ ـ ۱۴۹ (وافقه‌ الذهبی‌) + شعب‌ الایمان‌: ۲ / ۱۳۰، ح‌ ۱۳۷۸. [۱۱۱] مستدرک حاكم‌: ۱۳۵/۳. [۱۱۲] سنن‌ ابن‌ماجه‌: مقدمه‌ / السنة، ح‌ ۱۲۱ + صحیح‌ مسلم‌: فضایل‌/باب‌ ۴، ح‌ ۲۴۰۶ و ۲۴۰۷ + صحیح‌ بخاری‌: فضایل‌ و مغازی‌ + سنن‌ نسایی‌: خصائص‌ + سنن‌ ترمذی‌: مناقب‌ ح‌ ۳۷۴۵.