سند حديث‌ غدير

«حدیث‌ غدیر» اگرچه‌ نه‌ «متواتر» است‌ و نه‌ «متفق‌علیه‌» [۵۲]، اما طبق‌ قول‌ راجح‌، حدیث‌ صحیح‌ است‌ و با طرق‌ متعدد روایت‌ شده‌ است‌ كه‌ اصطلاحاً بعضی‌ از آنهادر درجه‌ی‌ «صحیح‌»، و بعضی‌ در درجه‌ی‌ «حسن‌» قرار دارد. و بنابر روایت‌ شدن‌ از طرق‌ متعدد، این‌ حدیث‌ از زمره‌ی‌ «مشهور» به‌ شمار می‌آید، و شهادت‌ و گواهی‌ علاّمه‌ ابن‌حجر عسقلانی‌ : و علاّمه‌ ابن‌حجر هیتمی‌ : در مورد صحت‌ این‌ حدیث‌، كافی‌ می‌باشد.

علاّمه‌ ابن‌حجر در «فتح‌الباری‌، شرح‌ صحیح‌ بخاری‌» می‌فرماید:

«حدیث‌ «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلَيٌّ مَوْلاهُ» را ترمذی‌ و نسایی‌ بیان‌ كرده‌اند و باطرق‌ مختلف‌، روایت‌ شده‌ است‌. «ابن‌عقده‌» در كتابی‌ مسقل‌، همه‌ی‌ طرق‌ آن‌ راجمع‌آوری‌ كرده‌ است‌. خیلی‌ از اسانید این‌ حدیث‌ در مرتبه‌ی‌ «صحیح‌» و «حسن‌»قرار دارند» [۵۳].

علاّمه‌ ابن‌حجر هیتمی‌ : نیز در مورد این‌ حدیث‌ می‌گوید:

«بدون‌ تردید این‌ حدیث‌، صحیح‌ است‌. جماعتی‌ از محدثین‌ مانند ترمذی‌، نسایی‌ واحمد (رحمهم ‌الله) این‌ حدیث‌ را تخریج‌ كرده‌اند. این‌ حدیث‌، اسانید بسیار دارد.شانزده‌ صحابی‌، این‌ حدیث‌ را روایت‌ كرده‌اند و مطابق‌ با یک روایت‌ مسند احمد،سی‌ صحابی‌ این‌ حدیث‌ را از حضرت‌ رسول‌اكرم‌ ج شنیده‌اند. هنگامی‌ كه‌ دردوره‌ی‌ خلافت‌ حضرت‌ علی‌ س با وی‌ مخالفت‌ شد، اصحاب‌ به‌ وسیله‌ی‌ همین‌حدیث‌ گواهی‌ دادند. بسیاری‌ از اسانیدش‌، به‌ درجه‌ی‌ «صحیح‌» و «حسن‌»رسیده‌اند.

سخن‌ افرادی‌ كه‌ بر صحت‌ این‌ حدیث‌، اعتراض‌ كنند یا با این‌ قول‌ كه‌ در آن‌ وقت‌حضرت‌ علی‌ س در یمن‌ بوده‌ است‌، حدیث‌ را رد كنند، بی‌اعتبار است‌؛ چراكه‌بازگشت‌ حضرت‌ علی‌ س از یمن‌ و شركتش‌ همراه‌ رسول‌الله ج درحجةالوداع‌، به‌ ثبوت‌ رسیده‌ است‌.

همچنین‌ سخن‌ كسانی‌ كه‌ گفته‌اند: «اللهم‌ وال‌ من‌ والاه‌» بر حدیث‌ اضافه‌ شده‌ است‌،پذیرفتنی‌ نیست‌؛ برای‌ این‌كه‌ این‌ اضافه‌، با چندین‌ سند روایت‌ شده‌ است‌ و امام‌ذهبی‌ : بیشتر سندها را صحیح‌ قرار داده‌ است‌» [۵۴].

[۵۲] بعضی‌ از علمای‌ صاحب‌نظر همچون‌ علامه‌ ابن‌تیمیه‌، ابوداود، ابوحاتم‌ رازی‌، و غیره‌ در مورد صحت‌ این‌ حدیث‌ نظریات‌ مختلفی‌ را ارائه‌ كرده‌ و آن‌ را «ضعیف‌» می‌دانند. [۵۳] فتح‌الباری‌ شرح‌ بخاری‌: ۷ / ۷۴. [۵۴] الصواعق‌ المحرقة، ص‌ ۴۲.