صفحه نخست عقاید (کلام) حقیقت عاشورا عاشورا در عهد آل بویه

عاشورا در عهد آل بویه

بغداد را آل بویه که شیعه علوی بودند در عهد خلافت عباسی‌ها زیر تصرف خود در آوردند، خلیفۀ عباسی نتوانست با حاکم بغداد معزالدوله دیلمی کنار بیاید و مانند سایر ولایات خلافت اسلامی وی را تابع خود سازد، معز الدوله در سال ۳۵۲ هجری در بغداد بدعت‌های زیادی را اختراع نمود، از جمله دستور صادر کرد که روز عاشورا، روز ماتم و عزاداری باشد، و همۀ مردم باید لباس غم بتن نمایند و بازارها بسته شود، خرید و فروش ممنوع گردد، رستورانها و هتلها نیز در روز عاشورا باید کارشان را متوقف سازند. وی دستور داد تا زن‌ها با گریه و فغان و موهای باز، و سر و روی خونین و گریبانهای پاره به خیابانها بیایند، شیعیان عراق از عهد معزالدوله تا امروز عاشورا را به همین ترتیب تجلیل می‌نمایند، و لباس سیاه بتن می‌نمایند[۸۴] .

ابن کثیر در البداية والنهاية می‌نویسد: شیعیان دولت آل بویه غلو و افراط زیادی نمودند، مثلاً در بغداد و دور و بر آن در روز عاشورا طبل‌ها به صدا در می‌آمد، در راهها و خیابانها خاکستر و کاه می‌ریختند، و بر مغازه‌ها چادرسیاه آویزان می‌گردید، مردم ماتم و عزاداری می‌کردند. اکثر آنها از نوشیدن آب در این روز امتناع می‌ورزیدند تا گویا با حسینس که تشنه به شهادت رسید، همدردی کرده باشند. زن‌ها با گریه و ناله به خیابان‌ها می‌آمدند وبه سر و صورت خود می‌زدند و گریبان پاره می‌کردند، و بدعت‌های زشت و شرم آوری در این روز اجرا می‌گردید[۸۵] .

ملاعلی قاری می‌نویسد: در سر زمین عجم، مانند: خراسان، عراق و ماوراءالنهر منکرات و اعمال زشتی از شیعه بجا مانده است، آنها در روز عاشورا لباس سیاه می‌پوشیدند. و به خیابان‌ها می‌آمدند، سر و صورت و سایر بدن خویش را مجروح می‌کردند و مدعی بودند که دوستان اهل بیت هستند، در حالیکه اهل بیت از آنها بیزارند[۸۶] .

چنانکه در سایر کشورها شیعیان در روز عاشورا محفل می‌گیرند، به طور مثال در عراق، ایران، هند، افغانستان، لبنان، سوریه، بحرین، کویت، و دیگر مناطق شیعه نشین با سیاه پوش کردن مساجد و بتن نمودن لباسهای سیاه تجلیل می‌گردد، آنها روز عاشورا را روز ماتم و عزا بر حضرت حسینس اعلام می‌دارند[۸۷] .