حکایات رقاع چیست؟

س ۲۲ – حقیقت(حکایات رقاع) و جایگاه آن در مذهب شیعه چیست؟

ج – وقتی امام شیعیان حسن عسکری وفات یافت جانشین و فرزندی شناخته شده و آشکار از خود به یادگار نگذاشت، زنان و کنیزانش جهت اطمینان (توسط ماما) مورد بررسی قرار گرفتند و ثابت شد که هیچکدام از آن‌ها حامله نیست، بنابراین ارث به جا مانده از او میان مادر و برادرش جعفر تقسیم گردید، و مادرش وصیت او را اجرا کرد و این را قاضی و پادشاه وقت ثبت کردند [۱۵۲].

از این رو این واقعه کمر شیعه را شکست.

بعضی گفتند: امامت به پایان رسیده است [۱۵۳]. و برخی گفتند: حسن بن علی وفات یافت و فرزندی نداشت و امام بعد از او برادرش جعفر بن علی است [۱۵۴].

و در پهنای این حیرت و سرگردانی و بی تابی و اضطراب که علمای شیعه در آن به سر می بردند، مردی به نام عثمان بن سعید عمری برخاست و ادعا کرد که حسن عسکری فرزندی پنج ساله دارد که از مردم پنهان است و به هیچ کس جز او خود را نشان نمی دهد، و او بعد از پدرش امام است، و این کودک او (یعنی عثمان) را برای دریافت اموال به وکیل گرفته، و او را نایب خود قرار داده تا به مسایل دینی پاسخ دهد [۱۵۵].

هنگامی که در سال ۲۸۰ عثمان بن سعید وفات یافت پسرش محمّد بن عثمان همان ادعای پدرش را تکرار کرد.

و چون در سال ۳۰۵ محمّد وفات یافت؛ حسن بن روح نوبختی به همان ادعا جانشین او گردید، و در سال ۳۲۶ نوبختی در گذشت؛ و ابوالحسن بن علی بن محمّد بن محمّد سمری (متوفای ۳۲٩) جانشین اوشد. وی از دیدگاه علمای شیعه آخرین کسی است که ادعای نیابت مهدی را مطرح کرد، و از آنجا که اموال هنگفتی از این طریق بدست می آید؛ افراد زیادی ادعای نیابت امام زمان را مطرح کردند، علمای شیعه فتوا دادند که نیابت تمام شده، و با وفات سمری غیبت کبری آغاز شد، و این جانشین امام همانطور که اموال افراد ساده لوح و نادان را از چنگ‌شان در می آورد و چپاول می کرد، به سؤالات آنان گوش می‌داد، و (به ادعای خود) از سوی امام مورد انتظار برایشان پاسخ دریافت می کرد، و آن را (توقیعات) یا سند می نامیدند که به گفته آن‌ها خط و امضای امام منتظرشان بود .

اما جایگاه و ارزش خرافه (سند و رقعه و توقیعات و امضای امام) در مذهب شیعه بالا گرفت و مانند فرموده ی خدا و پیامبرص است، و حتی علمای شیعه این امضاها و نوشته ها را در زمان تعارض و مخالفت با روایات صحیح که از پیامبر ص روایت شده ترجیح داده اند. از جمله (ابن بابویه) مرجع بزرگ شیعه صحیح ترین احادیث روایت شده نزد شیعه را به خاطر مخالفت با این خرافه ردّ کرده و گفت: «من به این حدیث فتوا نمی دهم، بلکه به سند با خط حسین بن علی÷ فتوا می دهم که نزد من است». حر عاملی در توضیح این سخن گفته: «چون خط معصوم از آنچه توسط واسطه ها نقل شده قوی تر و معتبرتر است» [۱۵۶].

و علمای معاصر شیعه می گویند این«رقعه ها» آن سنّت هستند که باطلی بدان راه ندارد [۱۵٧].

[۱۵۲] المقالات و الفرق، ص ۱۰۲. [۱۵۳] بحار الانوار مجلسی ج ۵۱ / ۲۱۲، و الغیبة طوسی ۲۲۴. [۱۵۴] المقالات و الفرق سعد قمی ص ۱۰۸ – ۱۱۰. [۱۵۵] حصائل الفکر فی احوال الامام المنتظر، محمد بحرانی ص ۳۶ – ۳٧. [۱۵۶] من لا یحضره الفقیه ابن بابویه قمی، ج ۴ / ۱۵۱، وسائل الشیعه ج ۲۰ / ۱۰۸، و علمای شیعه به توقیعات و نوشته‌ها اهمیت داده و آن را تدوین کرده‌اند چون از دیدگاه آنان این‌ها وحی است که باطل از هیچ سویی به آن راه ندارد ! ، اصول الکافی ۱/ ۵۱٧ و اکمال الدین ابن بابویه ص ۴۵۰، الغیبة طوسی، ص ۱٧۲، الاحتجاج، ج ۲ / ۲٧٧، بحارالانوار ۵۳ / ۱۵۰ – ۲۴۶، قرب الاسناد حمیری، و الذریعه ۴ / ۵۰۰ . [۱۵٧] الدعوة الاسلامیه خنیزی ، ج ۲ / ۱۱۲ .