صفحه نخست فقه و اصول نماز جماعت تعدادى كه جماعت با آنها منعقد مى‌شود:

تعدادى كه جماعت با آنها منعقد مى‌شود:

قبلاً بایستى ذکر کنیم که نماز جماعت بر چه کسى واجب است:

نماز جماعت بر مردى که آزاد بوده، برده نباشد، و هیچ عذر شرعى در عدم حضور او به جماعت نداشته باشد واجب است.

أما تعدادى که جماعت با آن‌ها منعقد مى‌گردد دو نفر مى‌باشد، یکى إمـام، و دیگرى مأموم، و هرچه تعداد أشخاص زیادتر شود آن نماز نزد خداوند محبوبتر خواهد بود، رسول اللهص مى‌فرماید:

«صَلاَةُ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ وَحْدَهُ، وَصَلاَتُهُ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ مَعَ رَجُلٍ، وَمَا كَثُرَ كَانَ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ» [۳۴].

«نماز یک فرد با دیگر از نماز او به تنهائى بهتر است، و نماز او با دو نفر از نماز او با یک نفر بهتر است، و هرچه تعداد نمازگذاران بیشتر باشد نزد خداوند آن نماز محبوبتر خواهد بود».

و اگر یکى از جماعت‌هاى دو نفره بچه و یا زن باشد، جماعت نیز بر پا مى‌شود، و آن را جماعت مى‌گویند.

عبدالله بن عباسب روایت مى‌کند:

«بِتُّ عِنْدَ خَالَتِى فَقَامَ النَّبِىُّص يُصَلِّى مِنَ اللَّيْلِ، فَقُمْتُ أُصَلِّى مَعَهُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَأَخَذَ بِرَأْسِى فَأَقَامَنِى عَنْ يَمِينِهِ» [۳۵].

«شبى نزد خاله‌ام میمونه خوابیدم [۳۶] و رسول اللهص براى خواندن نمـاز تهجد یعنى سنت شب بلند شد من هم بلند شدم تا با او نماز بخوانم، و در دست چپ او ایستادم، آنحضرت سرم را گرفت و مرا به دست راست خود برد در حالیکه او در نماز بودند».

این حدیث دلالت مى‌کند که با دو نفر هم جماعت منعقد مى‌شود.

إمام مسلم/ در حدیث دیگرى روایت مى‌کند که ابن عباسب گفت: «فَأَقَامَنِى عَنْ يَمِينِهِ وَأَقَامَ الْمَرْأَةَ خَلْفَنَا» [۳٧].

«پس مرا به دست راست خود برد، و زن یعنى أم المؤمنین میمونه را پشت سرمان قرار داد».

از شرحبیل روایت است که گفت: شنیدم جابر بن عبدالله مى‌گوید: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِص يُصَلِّى الْمَغْرِبَ فَجِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَقَامَنِى عَنْ يَمِينِهِ» [۳۸].

«شنیدم رسول اللهص نماز مغرب را مى‌خواندند، من آمدم و دست چپ او ایستادم، پس مرا به دست راست خود برد».

[۳۴] رواه أبو داود صحيح سنن أبي داود حدیث ۵۵۴، ۱/۱۶۵ وصحيح نسنن النسائي حدیث ۸۴۲، والحاكم وصححه ۳/۲۶٩. [۳۵] متفق علیه. [۳۶] میمونه یکى از أمهات المؤمنین و همسر رسول اکرمص مى باشد. [۳٧] متفق عليه. [۳۸] رواه ابن ماجـه ۱/۱٧۵، صحيح سنن ابن ماجه حدیث ٧٩۴، ۱/۱۶۰.