پاسخ ابن عباس به پرسش‌های پادشاه روم

ابن عباسب به خاطر دانش و آگاهیش بر مسایل مختلف، جایگاه والایی نزد معاویه‌بن ابوسفیان داشت. معاویهس با او به احترام رفتار می‌نمود و اهمیت زیادی برای او قایل بود به طوری که مسایل و مشکلات دشوار و حیرت‌آور را با او مطرح می‌کرد و او را در جریان امور می‌گذاشت.

خورشید علم و معرفت ابن عباسب زمانی تابیدن گرفت و تاریکی و ظلمت را روشنی بخشید که پادشاه روم نامه‌ای پر از سؤالات سخت و دشوار را برای مسلمانان و بخصوص برای معاویهس فرستاد تا آنها را امتحان کند و به آنها بفهماند که هنوز در ابتدای راهند.

پادشاه روم در آن نامه از معاویه هفت سؤال پرسیده بود به این صورت:

- خوشایندترین سخن نزد خداوند عزوجل چیست؟

- محترم‌ترین بندگان نزد خداوند چه کسی است؟

- گرامی‌ترین کنیزان نزد خداوند عزوجل کیست؟

- چهار چیز که روح دارند ولی در رحم نبوده‌اند، کدامند؟ (به صورت استثنایی خلق شده‌اند).

- کدام گور صاحبش را با خود حرکت می‌داد؟

- چه مکانی است که غیر از یک بار خورشید در آن طلوع نکرده است؟

- رنگین کمان و کهکشان چیست؟

هنگامی که نامه به دست معاویهس رسید، آن را خواند. به سختی و دشواری آن پی برد. لذا آن را برای دانشمند اسلامی و امام و پیشوای دنیا و قلۀ محکم علم و دانش، یعنی عبدالله بن عباس فرستاد. چون جز او کسی نمی‌توانست به این نوع سؤالات جواب دهد.

وقتی نامه به دست ابن عباسب رسید، پاسخ یکایک سؤالات را چنین داد:

- خوشایندترین سخنان نزد خداوند: «سبحان الله، الحمد لله، ولاإله إلا الله، والله أکبر ولا حول ولا قوة إلا بالله» است [۲٧].

- محترم‌ترین بندگان خداوند، آدم÷ است، زیرا خداوند خود او را آفرید و از روحش در او دمید و به فرشتگان هم امر کرد در برابر او سجده نمایند و تمامی اسامی را هم که مورد نیاز بودند به او یاد داده است.

- محترم‌ترین کنیزان خدا مریم دختر عمران (مادر عیسی÷) است.

- چهار چیزی که در رحم نبوده‌اند: حضرت آدم÷، حوا، عصای حضرت موسی÷ و قوچ ابراهیم÷ است که به جای حضرت اسماعیل÷ قربانی شد.

- قبری که صاحبش همراه خود می‌برد، نهنگی بود که حضرت یونس÷ را بلعیده بود.

- جایی که غیر از یک بار آفتاب را ندیده است، دریایی بود که حضرت موسی÷ قوم خود را از آن عبور داد.

- رنگین‌کمان هم برای اهالی زمین امنیت و آسایش است و مانع غرق شدن آنان می‌شود.

- کهکشان هم دری است در آسمان.

هنگامی که پاسخ‌ها به پادشاه روم رسید و دید که همۀ آنها صحیح هستند، گفت: به خدا قسم! این جواب‌ها مالِ معاویه و از سخنان او نیست، این جواب‌ها مال کسی است از خاندان پیامبر [۲۸].

[۲٧] «خداوند از عیب و نقص منزه است، شکر و سپاس خاص خداست و هیچ معبود به حقی جز خداوند وجود ندارد و خداوند بالاتر و والاتر از همه است و حول و قوه‌ای بدون خدا وجود ندارد». [۲۸] حلیة الأولیاء، ج ۱، ص ۳۲۱ و البدایة والنهایة، ج ۸، ص ۳۰۳.