صفحه نخست حدیث و سنت فیض الباری شرح مختصر صحیح البخاری- جلد اول ٧٠- باب: إِثْمِ المَارِّ بَيْنَ يَدَيِ المُصَلِّي<...

٧٠- باب: إِثْمِ المَارِّ بَيْنَ يَدَيِ المُصَلِّي
باب [٩]: گناه عبور کننده از پیش روی نمازگذار

۳۲۱- عَنْ أَبِي جُهَيْمٍ س قَالَ: قَالَ رَسُولِ اللَّهِ ج: «لَوْ يَعْلَمُ المَارُّ بَيْنَ يَدَيِ المُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ منَ الإِثْمِ، لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ» قَالَ الراوي: لاَ أَدْرِي، أَقَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، أَوْ شَهْرًا، أَوْ سَنَةً [رواه البخاری: ۵۱٠].

۳۲۱- از ابوجهیمس [۴٩۱] روایت است که گفت: پیامبر خدا ج فرمودند:

«کسی که از پیش روی نمازگذار عبور می‌کند، اگر بداند که بروی چه قدر گناه می‌شود، ایستادن چهل [؟] را بر عبور نمودن از پیش روی نمازگذار ترجیح می‌دهد».

راوی می‌گوید: نمی‌دانم که پیامبر خدا ج چهل روز گفتند، یا چهل ماه، و یا پهل سال [۴٩۲].

[۴٩۱] وی عبدالله بن جهیم انصاری است، از حیاتش جز آنکه راوی چند حدیث است، چیزی دیگری بدست آورده نتوانستم، چنان‌چه از مقدار عمر، و سال وفاتش معلوماتی در دسترس نیست، أسد الغابه (۵/۱۶۴-۱۶۵). [۴٩۲] از احکام و متعلق به این حدیث آنکه: حد اقل انتظاری که پیامبر خدا ج ذکر کرده‌اند چهل روز است، یعنی: زحمت و عذاب چهل روز ایستادن و انتظار کشیدن، کمتر از عذاب اخروی کسی است که از پیش روی نمازگذار عبور می‌کند، و با این‌هم بسیاری از مردم به این امر مهم اعتنایی نکرده و به طور عادی از پیش روی نمازگذار عبور می‌کنند، و مستوجب عذاب اخروی می‌گردند. ۲) علماء گفته‌اند که ذکر چهل، خواه چهل روز باشد، و خواه چهل ماه، و خواه چهل سال، برای تعیین نیست، بلکه جهت بزرگ شمردن گناه کسی است که از پیش روی نمازگذار عبور می‌کند، از این جهت در صحیح ابن حبان، و سنن ابن ماجه به نقل از ابی‌هریرهس روایت است که گفت: «اگر صد سال بایستد، برایش بهتر از آن است که یک قدم از جایش بدارد».