آلودگی هوا

هوا ملک عمومی همه بشر است و آلوده کردن آن به هر شیوه‫ای که باعث آزار و اذیت انسانها و ضرر رساندن به بهداشت عمومی باشد از جمله فساد در زمین تلقی می‫شود:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬‬‬‬ خداوند منان می‫فرماید:‬‬‬‬‬‬

‬‬ ﴿وَلَا تُفۡسِدُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ بَعۡدَ إِصۡلَٰحِهَا ... [الأعراف: ۵۶]

«در زمین بعد از اصلاح آن فساد و تباهی مکنید».

و می‫فرماید: ﴿... وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ٦٤ [المائدة: ۶۴] ‬‬‬‬‬‬

‬‬ «...و خداوند مفسدان و تباهکاران را دوست نمی‌دارد».

و می‫فرماید: ﴿... وَمَن يُبَدِّلۡ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٢١١ [البقرة: ۲۱۱] ‬‬‬‬‬‬

‬‬ «...و هر که نعمت خدای را دگرگونه کند (و به جای ایمان بدان و شکر بر آن، نسبت بدان کفر ورزد و ناسپاسی کند) پس از آن که به سویش آمد (و به دستش رسید و بر آن اطّلاع یافت، خدا چنین کسی را دچار عذاب سختی خواهد کرد) چه بی‌گمان خداوند شدیدالعقاب است».

فقهاء اسلام در زمانی که غرب در غارها و جنگلها زندگی بدایی را سپری می‫کرد، در مورد بهداشت عمومی جامعه و عدم آلودگی هوا قلم زده؛ برپایی آسیاب، حمام‫های عمومی، پوست سازی، آهنگری و هر آنچه باعث آلودگی محیط زیست شود را در بین خانه‫های مسکونی و وسط شهر ممنوع دانسته، نظافت هوا و حمایت از آن را فرض عین بر هر فرد مسلمان تلقی می‫کردند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬‬‬‬‬‬‬‬ و مصرف سیگار که باعث آلوده شدن هوا و آزار و اذیت مردمان می‫شود توسط فقهاء بنا به دلایل متعددی منجمله:‬‬‬‬‬‬

‬‬ ۱- فرموده الهی: ﴿... وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ ... [البقرة: ۱٩۵] «... خود را با دست خویش به هلاکت نیفکنید...».

۲- قاعده فقهی: «لا ضرر ولا ضرار» کسی حق ندارد نه به خود و نه به دیگران ضرر برساند.

۳- «من لم یهتم بأمور المسلمین فلیس منهم» [۱] «کسی که به فکر سایر مسلمانان نباشد از جمله مسلمانان نیست».

حرام دانسته شده است.

انداختن کثافت و تفاله‫جات و چیزهای بد بو و متعفن در کوچه بازار شایسته یک مسلمان نیست.‬‬‬‬‬‬

‬‬ پیامبر اکرمج می‫فرمایند: «المسلم من سلم المسلمون من لسانه ویده» «مسلمان کسی است که سایر مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند».‬‬‬‬‬‬

‬‬ هر آنچه باعث آلودگی هوا - حتی در محیط بسیار بسته و تنگ بهداشت فردی - شود ممنوع اعلام شده است.

پیامبر اکرمج می‫فرمایند: «من أکل ثوما أو بصلا فلیعتزل مسجدنا» (متفق علیه).‬‬‬‬‬‬

‬‬ «کسی که سیر یا پیاز - یا هر چیز بد بویی - خورده باشد به مسجد ما نیاید - تا باعث رنجش دیگران نشود -».

فرد مسلمان اجازه ندارد در تنهایی خود نیز بدبو باشد:

«إن الملائکة تتأذی مما یتأذی منه بنو آدم». «چرا که فرشتگان نیز از هر آنچه باعث آزار و اذیت انسانها شوند آزرده خاطر می‫گردند».‬‬‬‬‬‬

‬‬ و برای حل آلودگی هوا، اسلام به درختکاری و حمایت از درختان بسیار تأکید می‫فرماید.‬‬‬‬‬‬

‬‬ رسول اکرمج فرمودند: «إذا قامت الساعة وبید أحدکم فسیلة فإن استطاع أن یغرسها قبل قیام الساعة فلیفعل وأجره عند الله العظیم» (روایت امام احمد). «اگر قیامت برپا شد و در دست کسی از شما نهالی بود، و اگر می‫توانست آنرا قبل از برپایی قیامت بکارد، حتما این کار را انجام دهد، و اجر و پاداش او با پروردگار بزرگ خواهد بود».‬‬‬‬‬‬

‬‬ و فرمودند: «من قطع سدرة صوب الله رأسه في النار» (روایت البیهقی). «هر کس درخت کناری را بکند خداوند سرش را بطرف آتش می‫برد». -و هر درختی که مردم و حیوانات و محیط زیست از میوه یا سایه آن استفاده می‫کنند -.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬‬‬‬

[۱] h3class="title3">[ ]- حاكم در المستدرك و طبرانی در المعجم الأوسط از حذيفه س روايت نموده‌اند. و آلبانی می‌گوید: «ضعیف جدًا». اما معنای آن درست است، زیرا آیات و احادیث زیادی بر دوستی، تعاون و همکاری در میان مسلمانان تأکید نموده است. [مصحح]