صفحه نخست حدیث و سنت جایگاه رفیع سنت در دین اسلام ب: احادیثی كه بر لزوم اتباع از سنت پیامبر

ب: احادیثی كه بر لزوم اتباع از سنت پیامبر ج دلالت می‌كند:

در كتب و مراجع و معتبر حدیث احادیث و روایات زیادی وجود دارد كه در تمام امور دین به اتباع و پیروی از سنت تاكید و توصیه می‌كند، كه از آن جمله احادیث ذیل را بطور نمونه می‌توان تذكر داد:

۱- «عن أبي هريرة س أن رسول الله ج قال: «كل أمتي يدخلون الجنة إلا من أبى» قالوا: ومن يأبى؟ قال: «من أطاعني دخل الجنة و من عصاني فقد أبى»» [۷]. «از ابوهریره س روایت است كه رسول الله ج فرمودند: همه امت من به بهشت می‌روند مگر كسیكه ابا بورزد «صحابه گفتند: یا رسول الله! كیست كه ابا بورزد؟ فرمودند: كسیكه از من اطاعت نماید به بهشت می‌رود، و كسی كه از من نافرمانی كند كسی است كه از بهشت رفتن ابا ورزیده است».

۲- «عن جابر بن عبد الله س قال: «جَاءَتْ مَلاَئِكَةٌ إِلَى النَّبِيِّ ج وَهُوَ نَائِمٌ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّهُ نَائِمٌ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّ العَيْنَ نَائِمَةٌ، وَالقَلْبَ يَقْظَانُ، فَقَالُوا: إِنَّ لِصَاحِبِكُمْ هَذَا مَثَلًا، فَاضْرِبُوا لَهُ مَثَلًا، فَقَالُوا: مَثَلُهُ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى دَارًا، وَجَعَلَ فِيهَا مَأْدُبَةً وَبَعَثَ دَاعِيًا، فَمَنْ أَجَابَ الدَّاعِيَ دَخَلَ الدَّارَ وَأَكَلَ مِنَ المَأْدُبَةِ، وَمَنْ لَمْ يُجِبِ الدَّاعِيَ لَمْ يَدْخُلِ الدَّارَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنَ المَأْدُبَةِ، فَقَالُوا: أَوِّلُوهَا لَهُ يَفْقَهْهَا، فَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّهُ نَائِمٌ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّ العَيْنَ نَائِمَةٌ، وَالقَلْبَ يَقْظَانُ، فَقَالُوا: فَالدَّارُ الجَنَّةُ، وَالدَّاعِي مُحَمَّدٌ ج، فَمَنْ أَطَاعَ مُحَمَّدًا ج فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَى مُحَمَّدًا ج فَقَدْ عَصَى اللَّهَ، وَمُحَمَّدٌ ج فَرْقٌ بَيْنَ النَّاسِ»» [۸]. «از جابر بن عبد الله ب روایت است كه گفت: فرشتگانی نزد پیامبر ج در حالی آمدند كه ایشان در خواب بودند، بعضی از آن‌ها گفتند كه خواب است، و بعضی از آن‌ها گفتند كه: چشمش خواب ولی قلب و دلش بیدار است، سپس با خود گفتند كه برای او مثلی است، آن مثل را برایش بیان می‌كنیم، باز بعضی از آن‌ها گفتند كه او خواب است، و بعضی از آن‌ها گفتند كه چشمش خواب ولی قلبش بیدار است. سپس آن‌ها آن مثل را بیان داشته گفتند: مثل و ی مانند كسی است كه خانۀ را بنا نهاده و سفرۀ را درآن گسترده و مردم را دعوت نموده است، كسی كه دعوت را پذیرفته باشد، به خانه داخل می‌گردد، و از آن دستر خوان طعام می‌خورد، و كسی كه دعوت را نپذیرفته باشد، نه به خانه داخل می‌شود، و نه از آن دسترخوان چیزی می‌خورد. ملائكه با خود گفتند: تاویل این مثل را بگوئید تا مقصود را بفهمد، باز بعضی از آن‌ها گفتند كه خواب است، و بعض دیگری از آن‌ها گفتند كه چشمش خواب و دلش بیدار است. گفتند: خانه عبارت از بهشت است، و میزبان محمد ج است، كسی كه از محمدج اطاعت نماید در واقع از خداوند اطاعت كرده است، و كسی كه از محمد ج نا فرمانی كند در واقع نافرمانی خداوند را كرده است، و محمد ج است كه بین مردم (مطیع و عاصی) فرق و جدایی آورده است».

۳- «عن أبي موسى س عن النبي ج قال: «إنما مثلي ومثل ما بعثني الله به كمثل رجل أتى قوما فقال: يا قوم إني رأيت الجيش بعيني وإني أنا النذير العريان فالنجاء النجاء فأطاعه طائفة من قومه فأدلجوا فانطلقوا على مهلهم فنجوا وكذبت طائفة منهم فأصبحوا مكانهم فصبحهم الجيش فأهلكهم واجتاحهم فذلك مثل من أطاعني فاتبع ما جئت به ومثل من عصاني وكذب بما جئت به من الحق»» [۹]. «از ابو موسی س روایت است كه گفت: پیامبر ج فرمودند: مبعوث شدنم از طرف خداوند مانند كسی است كه نزد مردمی می‌آید و می گوید: خود لشكر دشمن را به چشمهای خود دیدم، و من همان بیم دهندۀ عریانم، پس خود را نجات دهید، پس خود را نجات دهید. گروهی سخنش را قبول نموده و از اول شب آمادگی می‌گیرند، و خود را نجات می‌دهند، و گروه دیگری او را تكذیب نموده و سخنش را با و ر نمی‌كنند، تا آنكه آن لشكر به سر وقت آن‌ها می‌رسد و آن‌ها را نابود می‌كند».

۴- «عن أبي رافع س قال: قال رسول الله ج: لا ألفين أحدكم متكئا على أريكته يأتيه الأمر من أمري مما أمرت به أو نهيت عنه فيقول: لا أدري ما وجدنا في كتاب الله اتبعناه وإلا فلا» [۱۰]. «از ابورافع س روایت است كه رسول الله ج فرمودند: من نباید فردی را سراغ داشته باشم كه بر تخت خوابش تكیه زده باشد، و در برابر امری از اوامر من و یا آنچه كه من از آن نهی شده ام چنین اظهار نموده بگوید كه من از این اوامر و نواهی چیزی را نمی‌دانم، تنها آنچه را كه در قرآن در یابم پیروی می‌نمایم، و اگر در قرآن نباشد از آن پیروی نمی‌نمایم».

۵- «عن الـمقدام بن معدي كرب س قال: قال رسول الله س: «ألا إني أوتيت القرآن ومثله معه ألا يوشك رجل شبعان على أريكته يقول: عليكم بهذا القرآن فما وجدتم فيه حلال فأحلوه وما وجدتم فيه من حرام فحرموه وإن ما حرم رسول الله كما حرم الله ألا لا يحل لكم الحمار الأهلي ولا كل ذي ناب من السباع ولا لقطة معاهد إلا أن يستغني عنها صاحبها ومن نزل بقوم فعليهم أن يقروه [۱۱] فإن لم يقروه فله أن يعقبهم بمثل قراه»» [۱۲].

۶- «عن أبي هريرةس قال: قال رسول الله ج: «تركت فيكم شيئين لن تضلوا بعدهم (ما تمسكتم بهما) كتاب الله وسنتي ولن يتفرقا حتى يردا على الحوض»» [۱۳].