صفحه نخست حدیث و سنت ترجمه فارسی اللؤلؤ والمرجان فیما اتفق علیه الشیخان - جلد سوم باب ۱۴: نباید در تعریف دیگران مبالغه نمود و از تعر...

باب ۱۴: نباید در تعریف دیگران مبالغه نمود و از تعریفى که بیم آن مى‌رود شخص را دچار فتنه و غرور مى‌نماید باید پرهیز شود

۱۸۸۸ ـ حدیث: «أَبِي بَكْرَةَس قَالَ: أَثْنى رَجُلٌ عَلَى رَجُلٍ عِنْدَ النَّبِيِّ ج، فَقَالَ: وَيْلَكَ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ، قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ مِرَارًا ثُمَّ قَالَ: مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَادِحًا أَخَاهُ، لاَ مَحَالَةَ، فَلْيَقُلْ أَحْسِبُ فُلاَنًا وَاللهُ حَسِيبُهُ وَلاَ أُزَكِّي عَلَى اللهِ أَحَدًا أَحْسِبُهُ كَذَا وَكَذَا، إِنْ كَانَ يَعْلَمُ ذلِكَ مِنْهُ» [۶۲۳].

یعنی: «ابو هریرهس گوید: شخصى در حضور پیغمبر ج به مدح و ثناى شخص دیگرى پرداخت، پیغمبر ج گفت: واى برتو، سر رفیقت را (بااین تعریف) از تن جدا کردى، و چندین دفعه این جمله را تکرار نمود، گفت: خواه ناخواه شما مى‌خواهید دوستان خود را تعریف کنید، وقتى این کار را مى‌کنید بگویید: خدا عالم است، ولى به عقیده من فلانى این طور است، و یا بگویید: من کسى را در پیشگاه خدا تبرئه نمى‌کنم، ولى فکر مى‌کنم فلان شخص چنین و چنان است. این توصیف وقتى جایز است که شخص تعریف‌کننده بداند چنین اوصافى در او وجود دارد».

۱۸۸٩ ـ حدیث: «أَبِي مُوسىس قَالَ: سَمِعَ النَّبِيُّ ج، رَجُلاً يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي مَدْحِهِ فَقَالَ: أَهْلَكْتُمْ (أَوْ قَطَعْتُمْ) ظَهْرَ الرَّجُلِ» [۶۲۴].

یعنی: «ابو موسى گوید: پیغمبر ج شنید که یک نفر در تعریف نفر دیگرى مبالغه وافراط مى‌کند به او گفت: شما با این تعریف پشت آن مرد را شکستى».

[۶۲۳] أخرجه البخاري في: ۵۲ كتاب الشهادات: ۱۶ باب إذا زكى رجل رجلاً كفاه. [۶۲۴] أخرجه البخاري في: ۵۲ كتاب الشهادات: ۱٧ باب ما يكره من الأطناب في المدح وليقل ما يعلم.