صفحه نخست عقاید (کلام) روش زندگی مسلمان ماده پنجم‏: بحث رکن دوم (طواف):

ماده پنجم‏: بحث رکن دوم (طواف):

طواف، یعنى هفت بار دَور زدن، گرد خانه کعبه، طواف، شرایط، سنن و شیوه‏ها مخصوصى دارد که صحت آن منوط به رعایت این آداب و شرایط است.

شرایط طواف:‏

۱- نیت در آغاز طواف، چرا که ثواب و عقاب یا صحت شرعى اعمال منوط به نیت است. پس براى کسى که طواف مى‏کند، چاره نیست جز اینکه نیت طواف کرده باشد و آن عبارت است از تصمیم قلب دایر بر طواف بمنظور بندگى و اطاعت از خداى.

۲- طهارت از نجاست، جنابت و حدث، در حدیث گفته شده است، «اَلطَّوَافُ حَوْلَ الْبَيْتِ مِثْلُ الصَّلَاةِ» «طواف دور خانه کعبه مانند نماز است»، همانطور که طهارت براى نماز شرط است، براى طواف نیز شرط مى‏باشد.

۳- ستر عورت، چون طواف مانند نماز است، رسول اللّهص مى‏فرماید: «اَلطَّوَافُ حَوْلَ الْبَيْتِ مِثْلُ الصَّلَاةِ إلَّا أَنَّكُمْ تَتَكَلَّمُوْنَ فِيْهِ، فَمَنْ تَكَلَّمَ فَلَا يَتَكَلَّمُ إِلَّا بِخَيْرٍ» (ترمذی). «طواف مانند نماز است البته شما در طواف مجاز به حرف زدن هستید و هرکس حرف مى‏زند، باید سخن نیکو گوید» روى این اصل هرکس بدون نیت، در حالت حدث و جنابت یا در حالتى که بر بدن او نجاست عینى است یا در صورت کشف عورت، طواف کند، طوافش فاسد است و باید اعاده شود.

۴- طواف باید در داخل مسجد الحرام باشد، طواف در داخل مسجد الحرام هرچند که از بیت فاصله داشته باشد اشکالى ندارد.

۵- بیت (خانه کعبه) در حالت طواف، سمت چپ طواف کننده قرار گیرد.

۶- طواف هفت دور باشد و از مقابل حجر اسود شروع شده و به همان نقطه پایان پذیرد، در کتب حدیث طواف رسول اللّه چنین نقل شده است.

٧- طواف پى در پى و بدون وقفه باشند و بدون ضرورت میان آن‌ها فاصله ایجاد نشود، اگر بدون ضرورت در میان دورهاى طواف فاصله ایجاد شد و موالات‏ (موالات: یعین عمل پى در پى) ترک گردد، طواف باطل و اعاده آن واجب است.

سنن طواف‏:

۱- رمل: (حالتى که نه دویدن است و نه راه رفتن بلکه بین این دو حالت باشد. مترجم). رمل براى مردان سنت است نه براى زنان. رمل این است که در حال‏ طواف دَو بروند و شانه‏ها را به حرکت در آورند، این عمل فقط در سه دور اول طواف قدوم سنت است.

۲- اضطباع: یعنى شانه راست را از لباس احرام بیرون بیاورد، چادر احرام را در زیر بغل راست خود قرار داده و دوطرف آن را روى شانه چپ بگذارد و شانه راستش را مکشوف و برهنه نگاه دارد، اضطباع نیز درطواف قدوم و فقط براى مردان سنت است نه براى زنان البته، اضطباع در هفت دور کامل باشد.

۳- بوسه گرفتن حجر اسود در آغاز طواف: در صورت امکان و اگرنه به دست زدن آن اکتفا شود حتى اگر دست زدن بدلیل انبوه جمعیت امکان پذیر نباشد، مى‏توان به اشاره بسوى آن اکتفا نمود، بوسه دادن حجر اسود بدان دلیل سنت است که رسول اللّهص چنین کرده است.

۴- شروع نمودن دور اول طواف با گفتن کلمات زیر: «بِسْمِ اللّهِ وَاللّهُ أَكْبَر، اللَّهُمَّ إِيمَانًا بِكَ وَتَصْدِيقًا بِكِتَابِكَ وَوَفَاءً بِعَهْدِكَ وَاتِّبَاعًا لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ ج».

۵- دعا هنگام طواف: براى این طواف دعا بخصوصى ذکر نشده است. هر طواف کننده، آنچه را که خداوند در دلش مى‏آورد بگوید البته خواندن این دعا باشد بهتر است: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ».

۶- لمس کردن رکن یمانى با دست و بوسه گرفتن حجر اسود: عمل رسول اکرمص دراحادیث صحیح چنین نقل شده است.

٧- دعا کردن در ملتزم بعد از طواف: ملتزم آن قسمت از خانه کعبه را مى‏گویند که در فاصله میانى، حجر اسود و درب خانه کعبه قرار دارد، حضرت ابن عباسب این عمل را انجام داده‌است.

۸- خواندن دو رکعت نماز طواف: بعد از طواف در مقام ابراهیم، در رکعت اول سوره کافرون و در رکعت دوم سوره اخلاص خوانده شود، خداوند دراین خصوص مى‏فرماید: ﴿وَٱتَّخِذُواْ مِن مَّقَامِ إِبۡرَٰهِ‍ۧمَ مُصَلّٗى [البقرة: ۱۲۵]. «مقام ابراهیم را محّل نماز خود قرار بدهید».

٩- نوشیدن آب زمزم: و زیاد بنوشد تا شکمش پر شده و خم‏هاى آن را برابر شوند، این نوشیدن بعد از دو رکعت نماز طواف باشد.

۱۰- سعى: در صورت ممکن، بعد از پایان طواف به حجراسود بر گردد و استلام کند (دست‌ها را بطرف حجر اسود بلند نماید. مترجم) و سپس سعى را آغاز نماید.

توجه: دلیل کلیه مسائل مذکور، عمل رسول اکرمص در حجة الوداع مى‏باشد.

آداب طواف:‏

۱- طواف همراه با خشوع و استحضار قلب و همزمان با احساس به عظمت و خوف خداى و توأم با رغبت به الطاف او باشد.

۲- طواف کننده بدون ضرورت حرف نزند و هرگاه سخن مى‏گوید، سخن نیکو گوید، چنانکه حدیث « فَمَنْ تَكَلَّمَ فَلَا يَتَكَلَّمُ إِلَّا بِخَيْرٍ» قبلا بیان گردید.

۳- با گفتار، رفتار و اعمال خود، هیچکس را اذیت نکند، زیرا که آزار رساندن به مسلمان، حرام است و بخصوص در حرم امن الهى.

۴- به کثرت دعا نمودن و درود گفتن.