صفحه نخست عقاید (کلام) روش زندگی مسلمان ماده دوم‏: طهارت بوسیله چه چیزى تحقق پیدا مى‏کند؟

ماده دوم‏: طهارت بوسیله چه چیزى تحقق پیدا مى‏کند؟

طهارت با دو چیز متحقق مى‏شود:

۱- آب مطلق: آب مطلق به آبى گفته مى‏شود که بر اصل و اساس خلقت و آفرینش خود باقى بماند، با ماده دیگر و جدایى پذیر، آمیخته نشده باشد. این ماده خارجى خواه پاک باشد یا نجس. آب چاه آب چشمه، آب رودخانه، آب نهرها، آب برف‏هاى ذوب شده، آب دریاهاى شور، از نمونه‏هاى آب مطلق مى‏باشند زیرا خداوند مى‏فرماید: ﴿وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ طَهُورٗا [الفرقان: ۴۸]. «از آسمان آب پاک کننده فرو فرستادیم»، و رسول اکرمص مى‏فرماید: «الْمَاءُ طَهُورٌ إلَّا إنْ تَغَيَّرَ رِيحُهُ، أَوْ طَعْمُهُ، أَوْ لَوْنُهُ، بِنَجَاسَةٍ تَحْدُثُ فِيهِ» (بیهقى. ضعیف است ولى اصل صحیحى دارد). «آب پاک کننده است بشرطیکه‏ نجاستى در آن نیفتد که بو، طعم و رنگ آن متغییر شود».

۲- خاک پاک: منظور از (خاک پاک) قسمت بالائى و روى زمین است که شامل خاک، ریگ، سنگ و ریگ‏هاى درشت مى‏باشد. زیرا رسول اکرمص فرموده‏اند: «جُعِلَتْ لِىَ الأَرْضُ طَهُوراً وَمَسْجِداً» (احمد و صحیحین). «زمین براى امت من مسجد و مایه طهارت‏ قرار داده شده است»، یعنى در هر جاى آن نماز خواندن جایز است و در صورت فقدان یا عدم قدرت بر استفاده از آب، از خاک و سنگ روى زمین مى‏توان بجاى وضو و غسل جنابت تیمم کرد.

خاک، سنگ و ریگ در صورت فقدان آب یا ناتوانى از بهره بردارى از آب پاک کننده است. خداوند مى‏فرماید: ﴿فَلَمۡ تَجِدُواْ مَآءٗ فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدٗا طَيِّبٗا [النساء: ۴۳]. «اگر آب‏ نیافتید پس قصد خاک پاک کنید» یعنى با خاک و سایر مواد روى زمین تیمم کنید، و در حدیث آمده است: «إِنَّ الصَّعِيدَ الطَّيِّبَ طَهُورُ الْمُسْلِمِ وَإِنْ لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ عَشْرَ سِنِينَ فَإِذَا وَجَدَ الْمَاءَ فَلْيُمِسَّهُ بَشَرَتَهُ» (ترمذی). «همانا خاک پاک کننده مسلمان است و لو اینکه تا ده سال آب را نیابد، هرگاه آب را یافت با آن بدنش را بشوید»، و هنگامى که عمرو بن عاصس در شب بسیار سردى از ترس هلاک شدن بجاى غسل جنابت، تیمم کرد، رسول اکرمص این عمل او را صحیح قرار داد و رد نفرمود. این تأئید از جانب رسول اکرمص دال بر صحت تیمم براى غسل جنابت مى‏باشد. (بخاری).