صفحه نخست عقاید (کلام) روش زندگی مسلمان فصل چهارم: ايثار و خيرخواهى

فصل چهارم: ايثار و خيرخواهى

یکى از صفات پسندیده هر مسلمان که بر گرفته از تعلیمات دین و زیبایى‏هاى اسلام است، ایثار ترجیح دادن و مقدم داشتن دیگران بر خود است.

مسلمان هرگاه فرصتى براى ایثار بیابد، دیگران را بر خودش مقدم مى‏دارد و رفع نیاز و رعایت مصالح دیگران را در برابر نیاز و مصالح خود ترجیح مى‏دهد، خود را گرسنه نگه مى‏دارد تا دیگران سیر شوند، خود را تشنه مى‏کند تا دیگران سیراب شوند، حتى بخاطر زنده نگاه داشتن دیگران به استقبال مرگ مى‏رود این گونه ایثار و فدا کارى از ناحیه یک مسلمان که روح و روانش آراسته از زیبایى‏هاى اخلاق و نهادش ممهور به مهر خیر، فضیلت و خوبى‏ها است، حیرت‏انگیز و شگفت‏آور نیست، این صفت در واقع رنگ خدایى دارد، چه رنگى مى‏تواند بهتر از رنگ خدا و دین و ایمان باشد. ﴿صِبۡغَةَ ٱللَّهِ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ صِبۡغَةٗ [البقرة: ۱۳۸].

هر مسلمان در ایثار، از نیکان تاسى مى‏کند و بر نقش قدم پیشینیان که خداوند آن‌ها را ستوده است، مى‏رود: خداوند در تعریف از ایثارگران مى‏فرماید: ﴿وَيُؤۡثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ وَلَوۡ كَانَ بِهِمۡ خَصَاصَةٞ [الحشر: ٩]. «دیگران را بر خود مقدم مى‏دارند، هرچند که خود محتاج باشند و کسانى که از بخل نفس نجات یافته‏اند رستگارند».

تمام اخلاق ستوده و خوى نیکوى مسلمان، برگرفته از سرچشمه زلال حکمت محمدى و الهام گرفته از سرچشمه پرفیض رحمت‏هاى الهى مى‏باشد، در حدیثى که بخارى و مسلم آن را نقل کرده‏اند آمده است: «لايُؤمِنُ أحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لأخِيْهِ ما يُحِبُّ لِنَفْسِهِ» «هیچکدام از شما مؤمن واقعى نمى‏شود تا اینکه براى برادر مسلمانش آنچه را که براى خود مى‏پسندد، بپسندد». این حدیث اخلاق مؤمن را جلاء بخشیده و آن را تقویت مى‏کند، و هم چنین آیه:

﴿وَيُؤۡثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ وَلَوۡ كَانَ بِهِمۡ خَصَاصَةٞ... [الحشر: ٩]. شعور آگاه و وجدان بیدار، مسلمان، خیر را نسبت به انجام کارهاى خیر و ایثارگرى و ترجیح دیگران بر نفس خود و خانواده‏ى خویش، تقویت مى‏کند.

آرى! بنده مسلمان چنان زندگى مى‏کند که پیوندش را با پروردگارش حفظ، و زبانش را باذکر و یاد پروردگار تازه مى‏کند و هرگز خسته نمى‏شود، قلبش را همواره متوجه محبت خدا مى‏کند، هرگاه به جایگاه بزرگ خداوند نگاه کند میوه عبرت مى‏چیند و هرگاه مانند این آیه‏هاى مزمل و فاطر ﴿وَمَا تُقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُم مِّنۡ خَيۡرٖ تَجِدُوهُ عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٗا وَأَعۡظَمَ أَجۡرٗاۚ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمُۢ [المزمل: ۲۰]. «و کارهاى نیکى را که براى خودتان پیش مى‏فرستید، آن را نزد خداوند به اعتبار پاداش بهتر و بزرگ‌تر مى‏یابید. و از خداوند آمرزش بخواهید. که خداوند آمرزگار مهربان است». و ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ يَرۡجُونَ تِجَٰرَةٗ لَّن تَبُورَ ٢٩ لِيُوَفِّيَهُمۡ أُجُورَهُمۡ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ غَفُورٞ شَكُورٞ ٣٠ [فاطر: ۲٩-۳۰]. «به راستى آنان که کتاب خدا را مى‏خوانند [و به آن عمل مى‏کنند] و نماز بر پا داشته‏اند و از آنچه روزیشان کرده‏ایم پنهان و پیدا مى‏بخشند، امید به سودایى دارند که [هرگز] کاستى نمى‏پذیرد. تا پاداش‌هاى آنان را به تمام [و کمال‏] بدهد و از فضل خود [پاداشى هم به آنان‏] افزون دهد. بى‌گمان او آمرزنده قدرشناس است». را بخاطر بسپارد، دنیا را با دیده حقارت مى‏نگرد و آخرت را برگزیده و بدان دل مى‏بندد.

آرى! کسى که چنین وضعیتى داشته باشد، چگونه بذل مال نمى‏کند، چرا نیکى را دوست نداشته باشد و دیگران را ترجیح ندهد؟ هرکس یقین داشته باشد که آنچه از خیر و خوبى که امروز انجام مى‏دهد، نتیجه‏اش را فردا بهتر و بیشتر خواهد دید، چرا چنین نکند؟