صفحه نخست عقاید (کلام) روش زندگی مسلمان دیدگاه پیشینیان درباره اخلاق خوب:‏

دیدگاه پیشینیان درباره اخلاق خوب:‏

حسن بصرى، مى‏گوید: حسن خلق عبارت است از: گشادگى چهره، همنشینى با دوستان و خوددارى از آزار و اذیت دیگران. عبداللّه بن مبارک مى‏گوید: حسن خلق در سه چیز است: ۱- دورى کردن از محرمات، ۲- طلب حلال و سخاوت ۳- گشاده دستى نسبت به زن و فرزندان.

یکى دیگر از برزگان مى‏گوید: حسن خلق یعنى با مردم نزدیک شدن و درمیان آنان بیگانه نماندن. بعضى‏ها گفته‏اند: حسن خلق عبارت است از: آزار و نرساندن و بردبارى با برادر مؤمن خویش. و بعضى‏ها مى‏گویند: اخلاق حسنه یعنى بجز رسیدن به رضایت پروردگار غم و اندوهى داشته نباشى.

همه این‌ها که بیان گردید بخشى از تعریف حسن اخلاق مى‏باشند، اما تعریف حسن اخلاق باعتبار ذات ماهیتش همان است که در شروع این فصل بیان گردید.

در مورد نشانى‏ها و علامات شخصى که داراى اخلاق زیبا است. چنین گفته شده است: بسیار با حیا باشد، اذیت و آزار نرساند، صلاح و شایستگى‏اش زیاد باشد، راستگو باشد، اندک گوید، کم‌تر خطا و لغزش کند، فضول و شرور نباشد، نیک باشد، صله رحمى را رعایت کند، با وقار و با حوصله باشد، قدردان، خشنود و بردبار باشد، به عهد و پیمان خود وفادار و پاک دامن باشد، غیبت نکند، سخن چین و بدگو نباشد، دیگران را لعن و نفرین نکند، شتاب کار نباشد، کینه و حسد نداشته باشد، بخیل نباشد، همواره خوشحال و شادمان باشد، محبت، عداوت، خشنودى و ناراضگى‏اش فقط بخاطر خداوند باشد.