صفحه نخست عقاید (کلام) درس های روزانه درس ۲۲: حدیث مسلمانان هنگام ملاقات مصافحه کنند

درس ۲۲: حدیث مسلمانان هنگام ملاقات مصافحه کنند

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَنْحَنِى بَعْضُنَا لِبَعْضٍ. قَالَ: لاَ. قُلْنَا أَيُعَانِقُ بَعْضُنَا بَعْضًا. قَالَ: لاَ وَلَكِنْ تَصَافَحُوا.

وَعَنْ الْبَرَآء قَالَ: قَالَ رَسُولَ اللَّهِ ج: مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ فَيَتَصَافَحَانِ إِلاَّ غُفِرَ لَهُمَا قَبْلَ أَنْ يَتَفَرَّقَا. از انس س روایت است که گفت: گفتیم: ای رسول خدا! آیا بعضی از ما بر بعضی دیگر سر خم کند، فرمود: نه خیر. گفتیم: بعضی از ما با بعضی دیگر دست به گردن کند، فرمودند: نه خیر، ولی مصافحه کنید.

و از براء س روایت است که گفت: رسول خدا ج فرمودند: نیستند دو مسلمان که در هنگام ملاقات مصافحه می‌کنند، مگر این که گناهان‌شان پیش از این که جدا شوند بخشیده می‌شود. (ابن ماجه)

شرح: سؤال از پیامبرج: «أَيَنْحَنِى بَعْضُنَا لِبَعْضٍ» یعنی آیا جواز دارد که مسلمان در هنگام ملاقات با مسلمان دیگر برای احترام به وی سر خود را خم کند؟ پیامبر ج به این سؤال جواب منع داد و فرمود: نه خیر.

انحناء: عبارت از این است که شخص سر خود را با بعضی از بدنش مانند رکوع خم کند، و این گفته پیامبرج: «أَيُعَانِقُ بَعْضُنَا بَعْضًا» آیا بعضی از ما با بعضی دیگر دست به گردن کند؟ پس جواب دادند: نه خیر، عدۀ با عدۀ دست به گردن نکنند. سپس آن‌ها را به کار بهتری راهنمائی کرده و فرمود: «تَصَافَحُوا» باهم مصافحه کنید. مصافحه: نهادن کف دست به کف دست طرف است.

این فرمودۀ پیامبر ج: «مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ» یعنی دو مسلمان نیستند که باهم دیدار و مصافحه کنند و دستش را به دست دیگری بگذارد «إِلاَّ غُفِرَ لَهُمَا» یعنی برای پاداش مصافحۀ‌شان گناهان آن‌ها بخشیده می‌شود پیش از آن که از هم جدا شوند.

راهنمائی برای مربی:

۱- هردو حدیث را جدا جدا بخوان تا آن‌ها را حفظ کنند.

۲- شرح مطالب را جمله جمله بخوان و معانی پوشیده را واضح گردان تا دانسته شود.

۳- به ایشان بگو: وقتی که سر خم‌کردن ممنوع باشد رکوع و سجود به صورت اولی ممنوع است.

۴- به آن‌ها بفهمان: که معانقه کراهیت دارد، مگر این که بعد از سفر طولانی یا جدائی به اندازۀ سه روز باشد ولی بازهم ترک آن بهتر است، زیرا مصافحه کفایت می‌کند.

۵- به ایشان بگو:که مغفرت گناهان به فضل خداوند است تا گفته نشود: که به مجرد مصافحه، گناهان بخشیده می‌شود و ظاهر حدیث دلالت می‌کند که مغفرت شامل گناهان صغیره و کبیره را می‌شود به خصوص که با توبۀ صادقه، همراه باشد.