تفکر و ایمان استوار

تفکر در نشانه‏های خداوند در جهان هستی در آفاق و انفس یکی از وسیله‌هایی است که ایمان انسان را ریشه‏دارتر و بیشتر می‏کند. ﴿أَوَ لَمۡ يَتَفَكَّرُواْ فِيٓ أَنفُسِهِم[الروم: ۸] «آیا به خود نیندیشیده‏اند؟» زمینه‏های تفکر برای انسان مسلمان بسیار زیاد و مهم است، و تفکر سرمایه‏ی گرانقدری است که خود موجب فراهم شدن اندوخته‏ی بسیار ارزشمندی می‌شود. بهره‏ی ویژه‏ی آن دانش است. دانش وقتی در دل حصول یابد حالت دل دگرگون می‌شود، و به دنبال آن اعمال و کردارهای اعضای دیگر تغییر می‏یابد.

بنابراین علم پیرو فکر و اندیشه است. و فکر سرآغاز و بنیاد تولید علم است، علم نیز حالتی از خشیت و احساس کوتاهی در ادای حق خدا، در دل ایجاد می‏کند که منجر به افزایش در اعمال می‌شود و در نیتجه انسان صلاح می‌یابد و جایگاهش بالا می‌رود و وضعیت و مقام معنوی‏اش بهتر می‏شود و تمام این مراحل نتیجه‏ی تفکر است.

از تفکر در نعمت‌های الهی دوستی خدا ناشی می‌شود، زیرا نفس انسان برمحبت کسی سرشته شده که در حقش نیکی بسیار کرده است. به علاوه تفکر ابزاری است برای درک و فهم شریعت و تفقه در دین. در حدیث آمده است:«مَن یُرد الله به خیراً یُفقههُ فی الدِّین»: «خداوند در حق هرکس احسان کند او را در دین آگاه می‌سازد». [۲٧۴]

[۲٧۴] صحیح است: بخاری (٧۱) بخش العلم، باب من یرد الله به خیراً یفقهه فی الدین، و مسلم (۱۰۳٧) بخش الزکاة باب النهی عن المسألة، روایت کرده‏اند.