سوره عادیات

سوره عاديات آيه ۱

‏متن آیه: ‏

﴿وَٱلۡعَٰدِيَٰتِ ضَبۡحٗا ١

ترجمه:

‏سوگند به اسبان تازنده‌ای که (به‌سوی میدان جهاد) نفس‌زنان پیش می‌روند!‏

توضيحات:

‏«الْعَادِيَاتِ»: جمع عَادِیة، اسبان تازنده. مراد هر مرکب و وسیله‌ای است که در راه یزدان و برای اجرا فرمان او مورد استفاده قرار گیرد. «ضَبْحاً»: صدای نفَس اسبان به هنگام دویدن. در اینجا به معنی اسم فاعل، یعنی (ضَابِحَات) است، به معنی اسبانی که صدای نفَس خود را بلند کرده‌اند. حال است.‏

سوره عاديات آيه ۲

‏متن آیه: ‏

﴿فَٱلۡمُورِيَٰتِ قَدۡحٗا ٢

ترجمه:

‏آن اسبانی که (بر اثر برخورد چخماق سمهایشان به سنگهای سر راه) جرقّه‌ها برمی‌افروزند.‏

توضيحات:

‏«الْـمُورِيَاتِ»: جمع مُورِیة، آتش افروزندگان با چخماق. مراد تولیدکنندگان جرقّه‌ها است. «قَدْحاً»: زدن سنگ چخماق به یکدیگر برای تولید جرقّه. در اینجا به معنی اسم فاعل یعنی (قَادِحَات) و حال است. مراد زنندگان سم‌های پا بر سنگ‌های زمین است.‏

سوره عاديات آيه ۳

‏متن آیه: ‏

﴿فَٱلۡمُغِيرَٰتِ صُبۡحٗا ٣

ترجمه:

‏همان اسبانی که بامدادان (بر سپاهیان دشمن) یورش می‌برند.‏

توضيحات:

‏«الْـمُغِيرَاتِ»: جمع مُغیرَة، یورش برندگان. هجوم‌کنندگان. «صُبْحاً»: بامدادان. مفعولٌ‌فیه است. آن را در معنی اسم فاعل، یعنی (مُصْبِحَات) نیز دانسته و حال بشمار آورده‌اند (نگا: التفسیر القرآنی للقرآن).‏

سوره عاديات آيه ۴

‏متن آیه: ‏

﴿فَأَثَرۡنَ بِهِۦ نَقۡعٗا ٤

ترجمه:

‏و در آن، گرد و غبار زیادی را برمی‌انگیزند.‏

توضيحات:

‏«أَثَرْنَ»: برانگیختند. برپا کردند. باب افعال و از مصدر (إثارَة) و از ماده (ثور) است (نگا: بقره‌ / ٧۱، روم‌ / ٩ و ۴۸، فاطر / ٩). «بِهِ»: در آن. حرف (بِ) به معنی (فِي) است، و ضمیر (هِ) به صبح برمی‌گردد. «نَقْعاً»: گرد و غبار.‏

سوره عاديات آيه ۵

‏متن آیه: ‏

﴿فَوَسَطۡنَ بِهِۦ جَمۡعًا ٥

ترجمه:

‏و بامدادان به میان جمع (دشمنان) می‌تازند.‏

توضيحات:

‏«وَسَطْنَ»: به وسط رفتند. به میانه دویدند. «بِهِ»: در آن. یعنی در صبح. برخی حرف باء را برای تعدّیه دانسته و ضمیر (هِ) را به (نَقْعاً) برگشت داده‌اند. در این صورت معنی آیه چنین است: آن گرد و غبار فراوان را با خود به میان جمعیت دشمنان می‌برند. بعضی هم باء را حالیه دانسته‌اند، و آیه را چنین معنی کرده‌اند: با همین گرد و غبار فراوان به میان جمع دشمنان تاخت می‌برند.‏

سوره عاديات آيه ۶

‏متن آیه: ‏

﴿إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٞ ٦

ترجمه:

‏(به چنین اسبانی سوگند که) انسان نسبت به پروردگار خود بسیار ناسپاس و حق ناشناس است.‏

توضيحات:

‏«الإِنسَانَ»: مراد انسانی است که در پرتو معارف الهی تربیت نیافته است و تعلیمات انبیاء بر دلش نتافته است، و خویشتن را تسلیم غرائز و شهوات سرکش نموده است. «كَنُودٌ»: کفران نعمت‌کننده. ناسپاس. حق‌ناشناس.‏

سوره عاديات آيه ٧

‏متن آیه: ‏

﴿وَإِنَّهُۥ عَلَىٰ ذَٰلِكَ لَشَهِيدٞ ٧

ترجمه:

‏خود انسان نیز بر این معنی گواه است (و می‌داند ناسپاس و حق ناشناس است).‏

توضيحات:

‏«إِنَّهُ»: همانا انسان. بی‌گمان انسان. «شَهِيدٌ»: گواه. آگاه. گواهی انسان به زبان حال است. نظیر آن را در (اعراف‌ / ۱٧۲ و توبه‌ / ۱٧) می‌توان دید. و امّا آگاهی او، معلوم است که انسان از هرکس دیگر بهتر خود را می‌شناسد و از درون خود آگاه است.‏

سوره عاديات آيه ۸

‏متن آیه: ‏

﴿وَإِنَّهُۥ لِحُبِّ ٱلۡخَيۡرِ لَشَدِيدٌ ٨

ترجمه:

‏و او علاقه شدیدی به دارائی و اموال دارد.‏

توضيحات:

‏«الْـخَيْرِ»: اموال و دارائی (نگا: بقره‌ / ۱۸۰، احزاب‌ / ۱٩). «شَدِيدٌ»: تند و سخت. بخیل و تنگچشم. حرف لام در واژه «لِـحُبِّ الْـخَيْرِ» می‌تواند برای تعدّیه باشد، و معنی آیه با توجّه بدان در بالا گذشت. یا این که برای تعلیل، که معنی آیه چنین است: انسان به علّت دوست داشت اموال و دارائی بخیل است.‏

سوره عاديات آيه ٩

‏متن آیه: ‏

﴿أَفَلَا يَعۡلَمُ إِذَا بُعۡثِرَ مَا فِي ٱلۡقُبُورِ ٩

ترجمه:

‏آیا این انسان (ناسپاس و دلباخته دارائی) نمی‌داند: هنگامی که آنچه در گورها است بیرون آورده می‌شود (و مردگان زنده می‌گردند).‏

توضيحات:

‏«بُعْثِرَ»: بیرون آورده شد و زنده گردید (نگا: انفطار / ۴).‏

سوره عاديات آيه ۱۰

‏متن آیه: ‏

﴿وَحُصِّلَ مَا فِي ٱلصُّدُورِ ١٠

ترجمه:

‏و هنگامی که آنچه در سینه‌ها (از کفر و ایمان و نیت خوب و بد) است (از میان دفاتر اعمال) جمع‌آوری می‌گردد و به دست می‌آید.‏

توضيحات:

‏«حُصِّلَ»: به دست آورده شد. جمع گردید.‏

سوره عاديات آيه ۱۱

‏متن آیه: ‏

﴿إِنَّ رَبَّهُم بِهِمۡ يَوۡمَئِذٖ لَّخَبِيرُۢ ١١

ترجمه:

‏در آن روز بدون شک پروردگارشان (از احوال آنان و اعمال ایشان) بسیار آگاه است (و پاداش و کیفرشان را می‌دهد؟).‏

توضيحات:

‏«خَبِيرٌ»: بسیار آگاه و باخبر.‏