فضل نماز

از آنچه گذشت معلوم مى‌شود که نماز شأن و منزلت بزرگی در اسـلام دارد و رکن دوم از ارکان اسلام است که اسلام شخص، صحیح و کامل نمى‌شود مگر با ادای آن. نیز دانستیم که کسالت و سستی در نماز، از صفات منافقین است، و تـرک آن، کفر و گمراهی و خـروج از دایره اسلام است؛ چنانکه رسـول گرامیص مى‌فرماید:

«بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ» [مسلم]

«بین مرد و بین شرک آوردن و کافر شدن ترک کردن نماز است».

و همچنین ص مى‌فرماید:

«اَلْعَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمُ الصَّلَاةُ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ» [ترمذی] .

«فرق بین ما مسلمانان و بین کافران و مشرکین نماز است؛ پس کسی که آن را ترک کند کافر مى‌شود».

نماز پایه و اساس اسـلام است و واسطه بین بنده و خداست؛ چنانکه رسول اللهص در حدیث صحیح مى‌فرماید:

«إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى يُنَاجِي رَبَّهُ» [بخاری]

«هر یک از شما وقتی نماز مى‌خواند با خداوند مناجات مى‌کند».

نماز عـلامت محبت و دوستی بنده با خـدا و قدردانی او از نعمت‌هایش مى‌باشد. از بزرگی شأن و منزلت نماز نزد خداوند این است که اولین فریضه‌ای است که بر پیامبرص واجب شده، و فرض‌شدنِ آن بر این امت، در آسمان در شب اسرا و معراج بوده است.

هنگامی که از رسول خداص سؤال شد که بهترین اعمال کدام است، آن حضرتص فرموند:

«الصَّلاَةُ عَلَى وَقْتِهَا» [متفق علیه]

«ادای نماز در اوقات آن».

خداوند نماز را باعثِ پاکی از گناهان و کارهای ناشایست قرار داده است؛ چنانکه رسـول خداص مى‌فرماید:

«أَرَأَيْتُمْ لَوْ أَنَّ نَهْرًا بِبَابِ أَحَدِكُمْ يَغْتَسِلُ مِنْهُ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ، هَلْ يَبْقَى مِنْ دَرَنِهِ شَيْ؟ قَالُوا: لَا، قَالَ: كَذَلِكَ الصَّلَوَاتِ الْـخَمْسِ، يَمْحُو اللهُ بِهِنَّ الْـخَطَايَا» [متفق علیه]

«ببینید اگر جوی آبی بر درب خانه یکی از شما جاری باشد و هر روز پنج بار در آن خودش را بشویید، آیا از چرک و پلیدی بدن او چیزی باقی مى‌ماند؟ صحابهش گفتند: خیر. آنحضرتص فرمود: همچنین نمازهای پنجگانه که خداوند بوسیله آن خطاها و گناهان را محو و نابود مى‌کند [همین طور است] ».

در حـدیث آمده که آخرین وصیت رسول اللهص برای امت و آخرین سفارش ایشان در وقت وداع‌گفتن این دنیا و رفتن به سوی آخرت این بود که فرمودند:

«در اداى نماز، وحقوق بردگان از خـدا بترسید، یعنی به آنان احسان و نیکی کنید». [أحمد ونسائی وابن ماجه] .

خداوند در قرآن امر نماز را بسیار بزرگ شمرده و نماز و اهل نماز را شرافت بخشیده، در مواضع بسیار زیادی از قرآن کریم آن را یاد فرموده و به طور خصوصی به آن سفارش نموده است, از جمله:

﴿حَٰفِظُواْ عَلَى ٱلصَّلَوَٰتِ وَٱلصَّلَوٰةِ ٱلۡوُسۡطَىٰ وَقُومُواْ لِلَّهِ قَٰنِتِينَ ٢٣٨ [البقرة: ۲۳۸]

«بر(گزاردن) نمازها و(به ویژه) نماز میانه (عصر) پایبند باشید و برای خداوند فروتنانه(به عبادت) بایستید».

و همچنین خداوند مى‌فرماید:

﴿وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَۖ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ تَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَر [العنکبوت: ۴۵]

«و نماز را بر پاى دار که نماز از(کارهای) ناشایست و ناپسند باز مى‌دارد»،

باز مى‌فرماید:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَعِينُواْ بِٱلصَّبۡرِ وَٱلصَّلَوٰةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٥٣ [البقرة: ۱۵۳]

«ای مؤمنان، از بردباری و نماز مدد بجویید، که خدا با بردباران است»،

و همچنین مى‌فرماید:

﴿إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ كَانَتۡ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ كِتَٰبٗا مَّوۡقُوتٗا ١٠٣ [النساء:۱۰۳]

«که نماز بر مؤمنان واجبی زماندار است».

خداوند بر کسى که نماز را ضایع و پایمال کرده و آن را ادا نمى‌کند، عذابی دردناک واجب نموده و مى‌فرماید:

﴿فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفٌ أَضَاعُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَٱتَّبَعُواْ ٱلشَّهَوَٰتِۖ فَسَوۡفَ يَلۡقَوۡنَ غَيًّا ٥٩ [مریم: ۵۹]

«آنگاه پس از آنان ناخلفانی جانشین شدند که نماز را ترک کردند و از خواسته ها(ی نفسانی) پیروی کردند. پس(کیفر) گمراهی را خواهند یافت».

پس بر هر مسلمان واجـب است که بر نمازش محافظت و پایبندی کند، و همچنانکه خداوند آن را فرض نموده، در اوقات خـودش آن را ادا کند، با این نیت که این عبادت، به شکل درست، اطاعت از خدا و رسول خداست، و بداند که در صورت تخلف، به خشم و غضبِ دردناک و عقاب خداوندی گرفتار خواهد شد.

***