نفاق بر دو نوع تقسيم مى‌شود

أول: نفاق اعتقادی . دوم: نفاق عملى.

نفاق اعتقادى شش قسمت است.

و صاحب این نفاق‌ها در پایین‌ترین نقطه از جهنم خواهد بود.

۱- کسى که رسول اللهص را تکذیب کند.

۲- کسى که بعضى از آنچه رسول اللهص آورده تکذیب نماید.

۳- کسى که از رسول اللهص نفرت داشته باشد.

۴- کسى که از بعضى از چیزهائى که رسول اللهص از نزد خداوند آورده است، نفرت داشته باشد.

۵- خوشحالى به کاسته شدن دین مبین إسلام و طرفداران آن.

۶- نفرت داشتن از پیروزی إسلام بر کفر.

نفاق عملى: نفاق عملى پنج قسمت است.

رسول الله فرمودند: «آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلاَثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ» [۱۵].

وفي روایة: «إذا خاصم فجر وإذا عاهد غدر» [۱۶].

«علامت منافق سه چیز است: هنگام سخن گفتن دروغ مى‌گوید، و اگر وعده دهد، وعده خلافى مى‌کند و به وعده‌اش عمل نمى‌کند، و اگر به او أمانت سپرده شود خیانت مى‌کند ـ و در روایتى دیگر ـ اگر خصومت نماید فجور(بد و بیراه) مى‌گوید، و اگر عهد و پیمانى با کسى ببندد، عهد شکنى و خیانت مى‌کند».

[۱۵] متفق علیه. [۱۶] متفق علیه.