صفحه نخست عقاید (کلام) امامت در پرتو نصوص عقیده شیعه در مورد عصمت ائمه

عقیده شیعه در مورد عصمت ائمه

اکنون بحث عصمت را شروع می‌کنیم، ولی بگذارید ابتدا عقیده شیعه را در مورد عصمت بیان کنیم:

صدوق می‌گوید: تمامی انبیا و فرستادگان و ائمه از ملائکه برتر هستند، آنها از هر پلیدی پاک و منزه هستند و هیچگاه قصد گناه نمی‌کنند، خواه گناه کبیره باشد یا صغیره، و هیچگاه مرتکب گناه نمی‌شوند[۱۱۱۲] .

و می‌گوید: اعتقاد ما در مورد انبیا و فرستادگان و ائمه و فرشتگان (صلوات‌الله علیهم اجمعین) این است که همگی معصوم هستند و از هرگونه پلیدی پاک و به دور هستند و آنها مرتکب هیچ‌گونه گناهی اعم از کبیره و صغیره نمی‌شوند، و آنچه که خدا به آنها دستور می‌دهد، انجام می‌دهند، و هر کسی عصمت آنها را نفی کند، بدرستی در مورد آنها جاهل است؛ و اعتقاد ما درباره آنها این است که انبیا و ائمه و فرشتگان از همان ابتدای کارشان تا به انتها موصوف به صفت کمال و علم هستند و در هیچ حالتی نمی‌توان آنها را به صفت نقص و جهل توصیف کرد[۱۱۱۳] .

علم‌الهدی می‌گوید: نه قبل از نبوت و نه پس از آن، هیچ‌گونه گناهی اعم از صغیره یا کبیره از آنها سرنمی‌زند[۱۱۱۴] .

مفید می‌گوید: انبیا و ائمهِ پس از انبیا (صلوات‌الله علیهم) در حال نبوت و امامت معصوم هستند و نه گناه کبیره و نه صغیره از آنها سرنمی‌زند[۱۱۱۵] .

مجلسی می‌گوید: شیعه امامیه اجماع دارند بر اینکه انبیا و ائمه قبل از نبوت و امامت و پس از آن، از گناه کبیره و صغیره عمدی و اشتباهی و به صورت فراموشی هم معصوم هستند، و از همان ابتدای ولادت تا به هنگام ملاقات با خداوند از هرگونه گناهی معصوم هستند[۱۱۱۶] .

و این مسئله را جزء بدیهیات و مسلمات مذهب شیعه امامیه دانسته است[۱۱۱۷] .

سپس می‌گوید: بدان که شیعه امامیه بر عصمت ائمه از گناه کبیره و صغیره متفق هستند، هیچ‌گونه گناهی، نه به صورت عمدی، فراموشی، تأویلات اشتباهی و نه به صورت سهو از آنها سرنمی‌زند[۱۱۱۸] .

مظفر می‌گوید: معتقد هستیم که امام مانند پیامبر است، لذا واجب است که از هر گونه بداخلاقی و رذائل، چه به صورت آشکار و چه به صورت پنهان، از همان دوران کودکی تا به هنگام مرگ، اعم از عمدی و یا اشتباهی، معصوم باشد، چنانکه از سهو و خطا و فراموشی هم معصوم است[۱۱۱۹] .

بقیه شیعه امامیه بر این باور هستند، و این اندازه که ذکر نمودیم کافی است، بگونه‌ای که ما را از ذکر تمامی اقوال آنها بی‌نیاز می‌کند.

[۱۱۱۲] أمالی الصدوق: (۶۲۰)، البحار: (۱۰/۳۹۳)، إرشاد القلوب: (۱/۱۹)، غرر الحکم: (۱۱۹). [۱۱۱۳] اعتقادات صدوق: (۹۹)، البحار: (۱۱/۷۲)، (۱۷/۹۶)، (۲۵/۲۱۱)، قصص الأنبیاء: تألیف جزائری (۲۸)، عقائد الإمامیة: تألیف زنجانی: (۱۵۸). [۱۱۱۴] تنزیة الأنبیاء: (۲). [۱۱۱۵] تصحیح الاعتقاد: (۶۰)، البحار: (۱۷/۹۶). [۱۱۱۶] البحار: (۱۷/۱۰۸)، (۲۵/۳۵۰). [۱۱۱۷] البحار: (۱۱/۹۱). [۱۱۱۸] البحار: (۱۱/۹۰)، (۲۵/۲۰۹). [۱۱۱۹] عقائد الإمامیة: تألیف رضا مظفر: (۹۱).